قهرالله - درویش

جناب دولت راجه هندی يا درويش قهرالله از شاهزادگان و دانشمندان هندوستان و برای سير مقامات عرفانی در بلاد هند و ايران سيّار بود. وی كه حضرت باب را در رؤيا زيارت نموده بود به چهريق رفت و به حضور مبارك شرفياب و فائز به ايمان شد و به "قهرالله" و "مؤمن هندی" از لسان حضرت باب مخاطب و ملقب گشت. معين‌السّلطنه مي‌نويسد كه درويش قهرالله پس از خدمات مهمه به امر حضرت باب ايران را ترك نمود ولكن مجدداً بازگشت و در تبريز شاهد شهادت حضرت باب بود. بگفته مورخ مذكور درويش قهرالله پس از خروج از تبريز در راه عزيمت به طهران به شهادت رسيد.(1) اما جنابان نبيل زرندی (2) و فاضل مازندرانی (3) نوشته‌اند كه درويش قهرالله پس از انجام خدمات و اقدامات شجاعانه بسيار در آذربايجان به امرحضرت باب به كشور هند برگشته و در آن صفحات به خدمت و انتشار امر جديد پرداخته ‌است ولی از عاقبت احوالش اطلاعی در دست نيست.(4) یکی از وقایع مهم حبس چهریق تشرف دولت راجه مؤمن هندی بود که از بزرگان هندوستان و در لباس درویشی سیاحت می نمود و با تحمل ریاضات شاقه و عبادات متوالیه بمقامات عالیه رسیده و چون صیت و صوت امر مبارک شنید بیقرار گشت و آنحضرت را در عالم رؤیا و مکاشفه روحانی مشاهده نمود که باو فرمودند از ثروت و مقام چشم پوشیده برای وصول به حقیقت عازم چهریق شو او بهدایت وجدان عازم زیارت گردید و در راه با جناب ملّا باقر حرف حیّ همراه گردید و همینکه در مسافتی نزدیک در راه قلعه چشمش به جمال آنحضرت افتاد بیتاب شده فریادی از جان كشیده مدهوش بيفتاد و او را بحال آوردند و بلقای مبارك فائز شد و او را در توقيع مبارك بخطاب (ای مؤمن هندی) مخاطب و بلقب قهرالله ملقب ساختند. و او چندی در حضورمبارك بسر برد و حسب الامر ساكن در اسكی شهر شده و عده زيادی از اكراد باو ارادت ورزيدند و او بي پرده ندای قائميت حضرت اعلی را در آن صفحات بلند نموده و سبب هيجان عمومي گرديد بطوريكه شاهزاده حكمران شهر خوی او را با يكی ديگر از اصحاب بنام ملّا حسين خراسانی احضار نموده و از بيم مؤاخذه شاه و وزير در حضور علما بچوب بسته و سپس سر و ريش آنها را تراشيده بر الاغ سوار كرده در كوچه و بازار گردانيده .... از سرنوشت و عاقبت حيات جناب مومن هندی ملقب بقهرالله اطلاع صحيحی در دست نيست. (5)