محمد باقر بصار پسر موسی بهشتی – میرزا   

میرزا محمد باقر بصار پسر موسی بهشتی میباشند. جناب میرزا محمد باقر بصار در سال 1270 ه ق یا دو سه سال بعد از آن در رشت دیده بجهان گشودند بعد از تحصیلات مقدماتی شروع بسرودن شعر نمود , و تخلّصی تائب را انتخاب کرد در این میان خبر یافت که برادر بزرگترش حاجی میرزا علی رشتی بوسیله آقا سیّد جواد و آقا میرزا علی اشرف عندلیب لاهیجانی بابی شده و خواهرش لیلا خانم هم ببرادر بزرگتر پیوسته فصل زمستان بود از رشت به لاهیجان رفته با آقا اشرف ملاقات نمود و به محاوره پرداخت و با ملا مجید متعصب رشتی مناظره صورت گرفت ملا مجید پدر ملا یوسفعلی رشتی از مبلغین امر مبارک در گیلان است و بالاخره ملا مجید هم بامر مبارک مؤمن شد و بعد پسر دیگرش مشهدی حسین هم مؤمن شد و جناب بصار شبهاتش نیز زائل و مؤمن شد و شروع به تبلیغ نمود از جمله میرزا غلامعلی خان مدبر الملک را بامر مبارک مؤمن کرد و دیگر اسدالله خان مبصر الملک و دیگر سادات خمس که عبارتند از سیّد نصرالله سیّد رضا سیّد اسدالله سیّد محمود و آقا میرعلینقی و بزرگترین آنها باقر اف مشهور هستند در وقایع سال 1300 شعله اش به گیلان رسید و بدستور نائب السلطنه شروع باخذ احبای مشهور نمودند و اوّل کسی که گرفتار شده جناب عندلیب بود بعد حاجی نصیر قزوینی و حاجی مهدی رشتی بردار بصار حاجی علی رشتی و میرزا علی اصغر رشتی و جناب میرزا حسین هدی و در هنگام اخذ احبّا جناب بصار خارج از شهر و بعد از مراجعت بپای خود به دارالحکومه رفت و او را نیز گرفتند و زندانی کردند در زندان نا بینا شد و جمال قدم او را بصار نامیدند و بعد از خلاصی با فامیل به عشق آباد رفتند و اذن تشرف و زیارت یافت با برادر کوچکتر علی اصغر عازم ارض اقدس شد و هنگامی رسید که جمال قدم عازم بستر بودند و در زمان صعود مبارک در عکا بود و جناب عندلیب و شاه خلیل فارانی هم در ارض اقدس تشریف داشتند جناب فروغ بصاری فرزند ایشان است . خبر صعود مبارک را جناب بصار به والده شان در عشق آباد فرستادند که نامشان ام کلثوم ملقب به ام الاحباب – ملا یوسفعلی رشتی شوهر خواهر بصار بودند و بعد از مراجعت به مازندران رفته و ساری را محل اقامت قرارد اده و شروع به مسافرت کردند و ملا شاه محمد معروف به دائی ملا همراهشان بود بعد جناب بصار به رشت رفته مقیم گردیدند –بعد از ضوضای دوم یزد فتنه به رشت هم رسید و حاکم پیغام فرستاد که مدتی از شهر خارج شوند – مشهدی حسین برادر ملا یوسفعلی رشتی اراذل قبر آقا میرزا هاشم بنا را نبش نمودند بامر حضرت عبدالبها جناب بصار در ساری ساکن و شوری و نشوری در میان احبا بوجود آوردند از جمله آقا سید حسین شهیر بمقدس که سید و عالم و ثابت بامر مبارک و از ارکان بلد و جناب لطفعلی خان گلبادی سردار جلیل معروف به محتشم نظام و جناب میرزا ذبیح الله خان مستوفی که طرف اعتماد عامه و جناب دکتر لطفعلی خان مجدالاطبا نفس مخلص و از معاریف بلد و جناب میرزا محمد پیشنماز در تشکیل محافل و مجالس امریه تقویت مینمودند و غلامحسین خان شاهپور کرمانی ملقب به مقتدر السلطان که از بهائیان متنفذ و حاجی آقا میرزا حاجی آقا شهمیرزادی از احبای خدوم ساکن در مشهد سر مازندران به همراهی یکی از جوانان شهمیرزادی بنام سیف الله که بعدها نام فامیلی مستقیم را گرفت مسافرت کردند و جناب بصار دائما با وجودیکه نابینا بودند در سفر و تبلیغ بودند و بالاخره در سال 1340 ه ق در بارفروش صعود کردند فرزندان ایشان فروغ الله و منیرالله و عطاءالله (1) ديگر از معاريف احبّای رشت ميرزا محمّد باقر بصّار بن ميرزا موسی بهشتی عارف و شاعر معروف بامانت و تقوی تائب تخلصّ مينمود و بواسطه ميرزا علی اشرف عندليب ايمان بامر ابهی حاصل نمود و با اشتعال و انجذاب بديع به تبليغ پرداخت و معروف باين اسم گشت و در فتنۀ سال 1300 بحبس حکومت رشت افتاد و بعلتّ مشقتّ در زندان تاريک ازحليهٴ بصر عاری شد و خطاب بعنوان بصّار از قلم ابهی يافت(2)