محمد جعفر نراقی معروف به اعرج - ملّا

ملّا محمّد جعفرنراقی ساکن قریه نراق و از علمای شیخیه این محل بود و صاحب قریحه شعر و تالیف وتصنیف بود و در سفر اوّل جناب باب الباب اقبال کرد و بعدها توقیعی بنامش از ماکو صدور یافت و باعث ایمان گروهی در محل خود شد.(1) بعد از شهادت حضرت ربّ اعلی به میرزا یحیی ازل متمایل شد و در زمره حامیان او در آمد و بعداً از ایمان به جمال قدم سرباز زد و میرزا یحیی او را یکی از شهود بیان منصوب نمود. گرچه ملّا محمّد جعفر، خود را از لحاظ لياقت، علم و هوش از ميرزا يحيي برترمی دانست، نبيل اعظم او را به خوبی مي شناخت می نويسد كه انتظار داشت كه خود"سلطان بيان" شناخته شود و در نهايت خوش خيالی كاخ‌های باشكوه در طهران برای خود ساخته بود. در واقع ملّا محمّد جعفر هرگاه در باره ظهور "من يُظهره الله" صحبت مي كرد گاهی با انگشت به جانب خود اشاره می کرد. ملّا محمد جعفر ردیّه ای بر امر جمال مبارک نوشت بنام تذکرة الغافلین.(2) درسال ١٨6٩، هنگامی كه ميرزا بزرگ خان به ايران مراجعت مينمود، ملّا محمّدجعفر و پسرش ميرزا حسين را كه در آن هنگام كودكی بيش نبود بهمراه ميرزا نورالله يكی از پسران ميرزا يحيی كه در آن هنگام در عراق معطل و سرگردان بود بهمراه خود تا كرمانشاه آورد ولی از قضا ملّا محمّد جعفر بيمار شد و قدرت سفر كردن را از دست داد لذا ميرزا بزرگ خان اجباراً آنها را بدست شاهزاده امامقلی ميرزا عماد الدّوله حاكم كرمانشاه سپرد و خود براه خويش ادامه داد. عماد الدوله پس از بهبودی ملّا محمد جعفر آن سه نفر را تحت الحفظ به طهران فرستاد و آنها را به سیاه چال افکندند و ملّا محمّد جعفر در زندان مسموم شد و در گذشت. (3)