محمد حسین طبیب قزوینی – حاجی
حاجی محمد حسین طبیب قزوینی یا حاجی محمّد حسین حکیم از اهالی قزوین و ساکن بغداد و در جرگه مؤمنین داخل شد و اغلب به حضور جمالقدم میرسید تا هنگامی که جمالقدم بغداد را ترک فرمودند و او نیز در سال 1868 بهمراه سایر احبا به موصل تبعید شد سپس وی به عکا رفت و مدتی در آنجا بسر برد و سپس برای تبلیغ امر مبارک به ایران برگشت. در طهران وی را توقیف کرده مدتی محبوس بود پس از آزادی راهی بغداد شد و در آنجا هم او را دستگیر کردند و دو باره محکوم به تبعید به موصل شد ولی بواسطه وساطت میرزا موسی جواهری باو اجازه داده شد که بقیه عمرش را بغداد بسر برد (1) ديگر از مشاهير بهائيان عراق حاجی محمّد حسين طبيب قزوينی متموّل و محترم و فاضل و نطوق و حاضر جواب و قوی القلب بوده به عراق عرب مهاجرت و مجاورت اختيار نموده از بزرگان ايران و مشير و مشار دولت و ملتّ شد و در بغداد کرارا بمحضر ابهی تشرّف يافته زیارت کرد و منجذب به عظمت و متصّف باخلاص و محبّت گرديد و در وقایع سال 1285 بغداد از احباب رعايت و حمايت نمود و بالاخره طبيب نيز با جمعی از اين فئه اسير بموصل گشت و در آنجا بمعاشرت و مؤانست با اسراء بمزيد خدمت و جانفشانی در امر ابهی برخاست و بعد از چندی رهسپار عکّا برای زیارت شده ايامی در جوار الهی بسر برد و سپس در سال 1293 به عزم تبليغ به ايران آمده در طهران دستگير حکومت شد و مدّتی حسب حکم کامران ميرزا نائب السّلطنه محبوس بود و بعد از چندی مستخلص شده به بغداد برگشت و نيز نوبتی اشرار شيعه بغداد فتنه برای مؤمنين برانگيخته کسبه بازار را دست از شغل و کسب تهی شد و حاجی محمّد حسين را حکومت امر برفتن از بغداد و اقامت در موصل کرد ولی آقا ميرزا موسی جواهری حرف بقا قرآن که بخطّ زيبای خود نوشته تذهيب کرده داشت بحاکم داد تا حاجی را بحالش واگذاشتند و بدينحال و منوال ايام عمر بپايان رساندند و در بغداد فوت و دفن شد (2) در ذیقعده سال 1293 ه ق و 1873 م حاجی محمد حسین طبیب قزوینی که از موصل بارض مقصود شتافته چندی مثول در محضر ابهی یافت و بعزم تبلیغ بایران آمد درطهران رایت نشر امر بدیع برافراخت و شعله محبت و عشق روحانی در قلوب مؤمنین برافروخت و احتفالات پر از روح و ریحان متوالیا منعقد گشت و کامران میرزا نائب السلطنه و وزیر جنگ و حاکم طهران و مازندران و گیلان بود و بواسطه مخبران مخفی خبر یافت که محل طبیب و اجتماعاتشان خانه آقا محمد کریم ماهوت فروش میباشد و مامورین پی دستگیری طبیب و نیز آقا میرزا ابوالفضل گلپایگانی از علما و فضلا و جمعی دیگر از معاریف این طائفه بفرستاد و اینواقعه در غرّه ذیحجه 1293 اتقاق افتاد و عده کثیر از قبیل طبیب و آقا میرزا ابوالفضل و حاجی محمد اسمعیل ذبیح و آقا محمد کریم اصفهانی ماهوت فروش و میرزا محمد حسین منجم باشی تفریشی و میرزا اشرف کنی و آقا سید ابوطالب قمی و غیرهم را دستگیر نمودند و نائب السلطنه خود با بعضی ازایشان مواجه شده سئوال و جواب مکرر رد و بدل گشت و همی تجسس کرد تا نام و نشان دیگران را نیز بدست آرد (3) در وقایع محرم 1285 و ضرب و جرح شدید چهار نفر از احبا بدست اشرار احبا چهار تن مضروب و مجروح با چند تن از معتمدین احباب مانند حاجی محمد حسین طبیب قزوینی و آقا میرزا عبدالله و داش ابراهیم و داش محمد علی و داش صادق و غیرهم نیز همراه شده و به سرایه دولتی برای دادخواهی رفتند (4) بدنبال وقایع سال 1285 که میرزا بزرگ قزوینی و شیخ عبدالحسین به آزار و اذیت احبا برخاستند در انتها منجر به اسارت و تبعید احبا به موصل شد که جمعی در حدود هفتاد نفر باسارت بان محل فرستاده شدند که از جمله عبارتند از حاجی محمد حسین طبیب قزوینی(5) از مشاهیر و معاریف امر که در بغداد به عرفان الهی فائز شد. ایشان همان فردی هستند که درحین محاکمه احبا در بغداد مترجم بایشان گفت شما چه کاره اید ایشان در جواب می پرسند خود تو چه کاره ای که جواب گفت من مترجم دولتم و در جواب حاجی محمد حسین طبیب فرمود منهم مترجم ملتم. بعد از مدتها از موصل خارج و به عکا برای زیارت رفت و مشرف شد و بعد بایران رفت و مدتی در منزل عمویش میرزا محمد تفنگ ساز منزل نمود. ایشان بعد از اقامت در قزوین به طهران رفته و حکومت ایشانرا گرفته و محبوس نمود و بعد از رهائی از زندان به عراق برگشت و در همانجا صعود نمود. (6) حاجی محمد حسین طبیب قزوینی در بغداد مؤمن بعد جزو اسرای موصل بعد به عکا مدتی اقامت نمود و سفری بطهران کرده و چندی محبوس و بعد به عراق توجه کردند و در آنجا صعود کردند(7) در سال 1876 یکی از مؤمنین بنام حاجی محمد حسین طبیب قزوینی بطهران وارد شد و او قبلا از زیارت برگشته بود او در بغداد مؤمن شد و از افرادی بود که در سال 1868 به موصل تبعید شدند در حدود سال 1869 آزاد شد به عکا برای زیارت رفت در طهران جلسات زیادی برایش گرفتند شخصی بنام محمد رحیم به کامران میرزا خبر داد که احبا در منزل عبدالکریم ماهوت فروش اجتماع کرده اند که به صحبت محمد حسین طبیب گوش بدهند در یک روز محرم سال 1293 مطابق 15 ژانویه 1877 مامورین دولت به منزل حمله کردند و حاجی محمد حسین طبیب قزوینی و میرزا ابوالفضائل و میرزا محمد حسین منجم باشی و حاجی اسممعیل ذبیح کاشانی وسید ابوطالب قمی پسر میرزا موسی قمی و برادر زن میرزا اشرف کنی و میرزا اشرف کنی را دستگیر کردند و آنها در تاریخ 18 می سال 1877 آزاد شدند و این دستگیری آنها باعث شد در تمام مملکت علما به اذیت و آزار اهل بها قیام کنند(8)
منابع
1. ب ش،610
2. ظ ح: 6، 1030
3. ظ ح: 5، 229
4. ظ ح: 5، 55
5. ظ ح: 5، 62
6. ی ق، 431
7. ت س، 147
8. ج ب:1، 25