محمد رضا قناد شیرازی – آقا

آقا محمد رضا قناد شیرازی در بغداد در کوچه بیت مبارک منزلی داشت و در یک اطاقش آقا سید حسین زواره ای منزل گرفت(1) ن.ک. سید حسین زواره ای ذبیح. از مشاهير احبّای ساکن عراق آقا محمّد رضا قناد شيرازی در اوائل ايام اقامت جمال ابهی در بغداد ساکن آن مدينه بود و به ملآقات با بعضی احباب اطّلاع از امر بديع يافته به زيارت محضر ابهی نائل گشت و بشعلۀ ايمان و اخلاص برافروخته طائف حول مبارک گرديد و در مهاجرت موکب ابهی از بغداد باسلامبول همراه بوده خدمت نمود و در صف اوّل مخلصين اصحاب مبارک محسوب شده و در ادرنه با خواهر حاجی آقا تبريزی که تازه از تبريز رسيدند ازدواج کرده و خواهر ديگر حاجی آقا تبریزی را ميرزا محمود کاشی به همسری گرفت و همه جا تا سجن عکّا مورد فضل و عطا و از مجاورين ارض مقصود بود و پس از غروب شمس جمال ابهی از مخلصان و ثابتان اصحاب حضرت عبدالبهاء شد تا درگذشت و مدفنش در قبرستان عکّا است و از پسرانش ميرزا حبيب الله ( عين الملک) که به پرتو تأييد و تربيت آن حضرت صاحب حسن خطّ و کمال شده در سنين اوّليه بخدمت امريه پرداخت و بعدا در مشاغل دولتی ايران وارد گرديد و پسر ديگرش ميرزا جليل خياط در عکّا و هم از دخترش که در شام شوهر کرد مآل با سعادت و جلال بروز نکرد. (2) نبیل زرندی از قول آقا رضا گزارش میدهد که بعد از زلزلهٴ سنه 1268 بعزم مجاورت به کربلا آمدم و به صلاحديد جدّم در دکان قنّادی مشغول شدم سيد حسين قنّاد اصفهانی که در آن دکّان شيرينی ميساخت علنا تبليغ امر جديد ميکرد و روزی بمن خبرداد که آقا محمّد کريم تاجر شيرازی هم بابی است و متفقا به منزلش رفتيم و او را شناختم و با آقا سيد حسين بی پرده صحبت کرده من شنيده شائق شدم . (نبيل زرندی ). آقا رضا اصلا اهل شیراز ولی در بغداد زندگی میکرد و در همانجا ندای امر مبارک را استماع نموده به شرف ایمان فائز شد وی صاحب یک دکان کوچک قنادی بود و میرز ا محمود کاشانی با او در آن دکان شریک بود وی درتمام مراحل نفی همراه جمالقدم بود ودر سال 1912 چشم از جهان بر بست به تذکره الوفا صفحه 180 مراجعه شود (3) از جمله مؤمنینی که به بغداد آمده و مدتی ساکن شده و مجذوب جمال قدم شدند آقا محمد رضا قناد شیرازی بود که همنام و هم حرفه آقا محمد رضا اصفهانی که شخص دیگری است (4) آقا محمد رضا اهل شیراز و در موطن خودش از امر بی خبر بود و بواسطه زلزله 1268 ه ق بعزم مجاورت به بکربلا رفت و به صلاحدید جدش دریک دکان قنادی مشغول کار شد و بسرعت فنون شیرینی سازی را فراگرفت. در این دکان یکی از مؤمنین بنام سید حسین قناد اصفهانی نیز مشغول کار بود و علنا به تبلیغ امرالله مشغول بود و یک روز به آقا محمد رضا گفت که شخصی بنام محمد کریم تاجر شیرازی که بابی است مناسب است بملاقاتش بروند و هر دو بالاتفاق به منزلش رفتند و اقا محمد رضا وی را شناخت. و او کم کم با امر مبارک آشنائی پیدا کرد و شائق شد و به حضور جمال مبارک رفت و بر شعله ایمان و ایقانش افزود و طائف حول جمال ابهی شد. (5) در شرح حال آقا محمود کاشانی ذکر شده که با هم شریک شدند و یک دکان شیرینی فروشی باز کردند و یا یکدیگر بسیار انیس شدند. در بغداد در کوچه بیت مبارک منزلی داشت و در یک اطاقش آقا سید حسین منزل گرفت (6) چون زمان ترک بغداد رسید او جزو بیست و دو نفرهمراهان اولیه نبود و به آه و فغان افتاد. بعدا چهار نفر دیگر به تعداد همراهان افزودند که یکی از آنها آقا محمد رضا بود. شرح احوالش در خصوض وظائفش در سفر از بغداد به اسلامبول در شرح حال آقا محمود کاشانی ذکر شد تا آنکه مسافرین به اسلامبول رسیدند و بعدا به ادرنه رفتند. مجددا این دو فرد بالاتفاق به دکانداری مشغول شدند و هر کدام یک خواهر حاجی آقا تبریزی را بزوجیت گرفتند. و هر دو جزو مسجونین عکا شدند و در قشله عسکریه و سپس در عکا منزل گرفتند و به دکانداری مشغول شدند. و پس از غروب شمس جمال ابهی از مخلصان و ثابتان اصحاب حضرت عبدالبهاء شد در دورهٴ ميثاق جمال ابهی مقامی بس رفيع ومنيع يافت تا درگذشت و مدفنش در قبرستان عکّا است حضرت عبدالبها شرح حال آقا محمد رضا شیرازی را در تذکره الوفا توامان با شرح حال آقا محمود کاشانی مرقوم فرموده اند. باین شرح حال رجوع شود. در گذشت او در سال 1912 در زمانی اتفاق افتاد که حضرت عبدالبها در صفحات غرب به نشر امرالله مشغول بودند. (7) . وچون در آن ايّام ميرزا حسن طاهر زاده شيخ الاسلام قفاريّه رساله در ردّ اين امر نشر داد وآقا محمد رضا قنّاد شيرازی رساله در جواب آن منتشر ساخت و شيخ الاسلام پس از مطالعهٴ رسالهٴ مذكوره رسالهٴ مفصّلتر در ردّ ايراد طبع و نشر كرد آقا ميرزا ابوالفضل عازم تأليف كتابی در حلّ اعتراضات شيخ و در اقامهٴ ادلّه و براهين اين امر گرديد و پس از اقامت كمتر از يك سال در عكا حسب الامر به قاهرهٴ مصر اقامت و استقرار گرفت و كتاب فرائد را تأليف كرد و نسخهٴ آن را در اواخر سال ۱۳۱۵ به عكا در محضر عبدالبهاء فرستاد و آن حضرت كتاب را الی آخره مطالعه فرمود وهيچ محلّی از عبارات و مطالب را حکّ واصلاح ننمود. فرزندان آقا محمد رضا قناد شیرازی دو پسر و یک دختر است. از پسرانش ميرزا حبيب الله ( عين الملک) که به پرتو تأييد و تربيت آن حضرت صاحب حسن خطّ و کمال شده در سنين اوّليه بخدمت امريه پرداخت و بعدا در مشاغل دولتي ايران وارد گرديد و پسر ديگرش ميرزا جليل خياط در عکّا و هم از دخترش که در شام شوهر کرد مآل با سعادت و جلال بروز نکرد. (8)
یادداشت ها:
1. ظ ح: 6، 222
2. ظ ح: 6، 1028- پاورقی صفحه 1028
3. ب ش، 611
4. ظ ح: 4، 193
5. ظ ح: 6، 1028 – پاورقی نقل شده از نبیل زرندی
6. ظ ح: 6، 222
7. ظ ح: 6، 1028 و همچنین ظ ح: 6، 222
8. ظ ح: 6، 222