محمد علی نبیل ابن نبیل برادر سمندر – شیخ

شیخ محمد علی نبیل ابن نبیل برادر شیخ کاظم سمندر و پسر شیخ محمد نیبل است. برادر شیخ کاظم سمندر حاج شيخ محمّد علي در قزوين بسال 1266 تولدّ يافته در محيط امر بيان نشو و نما نمود و در چهارده سالگی که دو سال از وفات والدش گذشت باتّفاق برادر مهتر و برخی ديگر از بابيان عزيمت تشرّف بحضور در محضر ابهی کردند و برای تنظيم امور مرکز تجارتشان به لاهيجان گيلان رفتند و اسباب سفر فراهم نشد و شيخ محمّد علی در آنجا اقامت گزيده به تحصيل پرداخت و بسال 1282 به قزوين برگشت و تا سال 1287 مقيم وطن بوده باتّفاق برادر شغل تجارت داشت و در آن سال از طريق آذربايجان و آناطول روانه اسلامبول و مکّه شده چندی در اسکندريه به تجارت اشتغال ورزيد و در ذهاب و اياب موفق به زیارت شده و تشرّف بمحضر ابهی در عکّا حاصل نمود و سفر مذکور دو سال امتداد يافت تا از طريق قفقاز و گيلان به قزوين رسيد و بيش از ايامی عديده بسر نبرده دچار تعرّض و تعدّی اعدا شده دستگير و حبس گرديد و اهل بها بواسطه برخی از مقرّبين حکومت اقدام کرده مبالغی نقود بحکمران وعده دادند تا مدّت سه شبانه روز با ملاها گفتگو کرده قرار بر استخلاص بدين شرط شد که در محضر حکومت کلمه بر زبان راند که موجب سکوت و رضاء اعدا گردد و باو پيام فرستادند که ملاحظه و مداهنه نمايد و گر نه ممکن است فتنه عموميت يافته ضرر بجامعهٴ اين فئه رسد و حاجی شيخ که فطرتا از مداهنه بيزار بود و بين المحذورين مانده ناچار مصممّ بر قتل خود گشت و از زندانبان که پيوسته وی را تحذير بقتل مينمودند درخواست کرده وعده داد که برای قاتل از مال خود حقی مقرّر نمايد و معذالک آنان مبادرت بقتل نکردند بالأخره بعنوان رفتن به مستراح از محبس بمحلّ خلوت در آمد و شال کمر خود را بر گردن بپيچيد و خويش را حلق آويز نمود تا خفه شود و زندانبانان در طول توقفّش انديشه ناک شده به تفحصّ شتافتند و او را به چنان حال يافتند رحم و شفقت آورده دلجوئی نمودند و بعد از چندی خلاص از حبس شد و تا سال 1299 در وطن زيسته تجارت نمود و در سال مذکور برای ادارۀ محاسبه مرکز که جمعی از تجّار افنان تأسيس نمودند حسب اشاره جمال ابهی از طريق بادکوبه و اوسا باسلامبول رفته مقيم گرديد و محاسبه تجارتخانه مذکور را اداره نمود تا سال 1307 اقامت و ادامت کرد و عاقبت بسائقه غيرت و حميت و تأثرّ از اقوال و اعمال معاندين معرضين خود کشی نموده در آن مدينه مدفون گشت در حقّش الواحی کثير صدور يافت و در لوحی که وی را به لقب نبيل بن النبيل ياد فرمودند چنين مسطور است: نفسی که لحبّ الله از نفسی برآيد در عالم اثر عظيم داشته و دارد تا چه رسد به بلايا و رزايائی که في سبيل الله بر نفسی وارد شوند ان افرح بماورد عليک في سبيل المحبوب انّ اجره يبقی بدوام الملک و الملکوت يشهد بذالک من عنده لوح محفوظ واز او و پسرش آقا شيخ احمد و آقا ميرزا منير و دخترش خاندان واسعهٴ نبيلی برقرار گرديد (1) پس از انتحار شیخ محمد علی نبیل ابن نبیل توطئه ازلیان بر علیه امر بپایان نرسید. هنوز آقا سید احمد افنان در استامبول بود ولی وجود او در جای دیگر لازم تربود. جمالقدم به آقا عزیزالله جذاب امر فرمودند باستامبول برود که سید احمد بتواند از استامبول خارج شود و او مامور بود که منافع تجارتی افنان ها را در استامبول بعهده بگیرد. حاجی سید میرزا برادر بزرگتر سید احمد به آقا علی شیروانی دوازده هزار تومان مقروض بود. آقا علی حیدر شیروانی یکی از تجار معتبر بود و انتقال حقوق الله را از حاجی ابوالحسن به ارض اقدس یاری مینمود. آقا علی حیدر زمانی نمایندگی افنان را در قفقاز بر عهده داشت و بعدا به طهران رفت و در سال 1888 ادوارد براون او را ملاقات نمود. جمالقدم با حاجی میرزا آقا تاکید فرمودند که دیون خود را بموقع پرداخت کند. حضرت بهاءالله مایل بودند که آقا سید احمد ابتدا به ارض اقدس سفر کند و سپس به عشق آباد برود و چند قطعه از املاک افنان را بفروشد و دیون افنان را به آقا علی حیدرتصفیه نماید(2) شیخ محمد علی نبیل چند سالی در اسلامبول به تجارت مشغول بود و بواسطه افترائات پیروان ازل خود را مسموم کرد و خود را فدا نمود. شیخ محمد علی نبیل ابن نبیل برادر جناب کاظم سمندر است که داستان زندگی ایشان مفصل به شرف زیارت جمال قدم مخصص و باعزاز ایشان الواح از قلم اعلی نازل و ایشان در سال 1890 در اسلامبول خودکشی کردند. جناب محمود زرقانی با نوه دختری شیخ محمد علی نبیل ابن نبیل ازدواج کرد. فرزندان نبیل ابن نبیل اقا میرزا منیر نبیل زاده (صعود 1949) و آقا شیخ احمد نبیلی (صعود 1947) – ساذجیه همسر عبدالحسین سمندری (فرزند سمندر) روحیه نبیلی همسر فرج الله فروتن قزوینی عطاءالله نبیلی در 19 سالگی درسال 1894 صعود کرد(3)