محمّد کاظم سمندر - شیخ

شیخ کاظم یا محمد کاظم پسر شیخ محمد (نبیل) اهل قزوین است. نبیل زرندی در ضمن توضیح سفر خود به قزوین در سال 1283 و 1867 مینویسد "بعد به خانه سمندر رفتم یکی از عقب در آمد اسم پرسید گفتم نبیل و جناب سمندر را میخواهد". بنظر میرسد لقب سمندر در حوالی این ایام به شیخ کاظم اعطا شده است. شیخ کاظم سمندر یکی از 19 حواریون حضرت بهاءالله میباشد. به عالم بهائی جلد سوم 1930-1928 صفحه 80. رجوع کنید. شیخ کاظم سمندر تولدش در هفدهم ماه محرم در سال 1260 ه ق 1844 در قزوین و بعد از رشد با پدر در سفرهای تجارتیش همراه بوده است. در تبریز دو سال نزد ملا علی اکبر اردستانی عربی تحصیل کرد. در مراجعت به قزوین یکی از ارکان امر شد و رساله در اثبات امر نگاشت و به محضر حضرت بهاءالله ارسال نمود که واصل و مقبول گشت و لوح مهیمنی در حقش نازل و او را سمندر ملقب فرمودند. شیخ کاظم در سن 22 سالگی با فاطمه سلطان دختر عموی خود ازدواج کرد و هفت و یا هشت سال بعد (1874) با معصومه خانم دختر آقا محمد مهدی فرهادی ازدواج نمود از فاطمه سلطان سه پسر بنام های میرزا عبدالحسین و میرزا غلامعلی ملقب به غلام الله و میرزا عبدالله و دو دختر بنامهای ذکریه و حبّیه و از زوجه دوم معصومه خانم فرهادی دو پسر بنام های طرازالله و میرزا عنایت الله (کاظم اوف) و سه دختر بنام های مهریه و خاتون جان و نوریه (ثریا) بوجود آمدند. شیخ کاظم در سال 1290 (1873) همراه با حاجی نصیر از قزوین به ارض مقصود برای زیارت شتافت و سه ماه مقیم بود وبار دیگر در سال 1308 (1890) با ملاعلی معلم به ارض مقصود رفت و دو ماه در ظلّ فضل و عنایت حقّ بسر برد. چون میرزا اسدالله اصفهانی و آقا سید نصرالله کاشانی و دختر وزیر و نوه اش آمدند که بارض اقدس برای زیارت بروند آقا طراز الله و همیشره اش و خاله اش را همراه کردم این سفر در اوائل سنه 1309 (1892) بود. نام نوریه را به ثریا تبدیل کردند که همسر آقا میرزا ضیاء شوند و میرزا طراز الله و خاله شان هاجر خانم شش ماه مشرف بودند. و یکماه بعد از صعود حضرت عبدالبها مرخصشان فرمودند و با سید نصرالله کاشانی به قزوین مراجعت نمودند. بعد از یکسال کامل از صعود طلعت مقصود حضرت عبدالبهاء ثریا خانم را به جهت میرزا ضیاءالله و نوه جناب وزیر را برای آقا میرزا بدیع الله به رسم قانون مملکت خطبه فرمودند. جناب سمندر در مقابل ناقضین چون جبل راسخ و رساله ای در رفع شبهات حاجی میرزا حسین جهرمی مشهور به خرطومی نوشته و انتشار دادند. در سال 1317 ه ق (1899) بهمراه همسر معصومه خانم (درگذشت بسال 1918) و پسرشان میرزا غلامعلی (غلام الله) و زوجه برادرشان (نبیل ابن نبیل) شریفه بیگم بارض مقصود مسافرت کردند و درهمین سفر بود که ثریا درخواست ملاقات کرده بود ولی ناقضین هجوم آوردند و به حکومت شکایت کردند. جناب سمندر وقایعی که اتفاق افتاده بود به حاجی میرزا حسن خراسانی مقیم قاهره مصر نگاشت و آنرا طبع کرد و بعد از بیست روز توقف در عکا به قزوین مراجعت نمود. و بعد از خدمات و اسفار مداوم در اشاعه و دفاع از امر در سن 76 سالگی در سال 1336 ه ق درگذشت. ایشان دو بار به حضور حضرت بهاءالله و یکبار به حضور حضرت عبدالبهاء مشرف شدند. الواح بسیاری باعزاز ایشان نازل شده و تاریخ سمندر مشهور است. (1)