محمود کاشانی پسر حاجی محمد صادق تاجر - میرزا
میرزا محمود کاشانی پسر حاجی محمد صادق تاجر است که در عنفوان جوانی بواسطۀ آقا جمشيد که در تجارتخانۀ پسرش بود از امر بديع شنيده شيفته و سوار بر اسب تا بغداد شتافت و به زيارت جمال ابهی مقصد و مقصود يافت و با آقا محمّد رضا قناد شیرازی که حسب دستور دکّۀ قنّادی باز کرده هم دکّان و مشتعل بايمان و از طائفين حول ابهی و بالأخره از مهاجرين و مجاورين ارض مقصود گرديد و زنهايشان دو خواهر (دختران حاجی آقا تبریزی) و خود با يکديگر چون دو برادر و در تمامت دورۀ اشراق انوار ابهی به توجّه و عنايت مفتخر بودند و پس از غروب شمس جمال ابهی نيز از مخلصين ثابتين بود و در حدود سال 1330 درگذشت و مدفنش نيز در قبرستان عکّا است و از پسرانش ميرزا طراز الله و ميرزا عزّ الدّين خاندانش بر جای ماند(1) میرزا محمود کاشانی فرزند حاجی محمد صادق تاجر کاشانی وقتی ندای امر در کاشان بلند شد ایمان آورد و تجارت را رها کرد و به بغداد رفت و در نفی جمالقدم از بغداد به اسلامبول و ادرنه و عکا همراه بود و شرح خصوصیات روحانیش در تذکره الوقا آمده و او با آقا رضا قناد شیرازی شریک در دکان قنادی بودند صعود او در سال 1912 هنگامی که حضرت عبدالبها در سفر بودند اتفاق افتاد (2) تعداد کل مسجونین در هنگام ورود جمال قدم به عکا شامل 66 تن بوده که از آنها 25 تن از اعضای عائله مبارک و بقیه اصحاب و خادمین که 10 تن از آنها از اهالی کاشان بودند که یکی از آنها میرزا محمود کاشانی بود(3) آقا میرزا محمود کاشانی و آقا رضا شیرازی دو نفر از مؤمنین مهاجرین به اسلامبول بودند که با پای پیاده تا بندر سامسون در پیشاپیش کجاوه جمال مبارک طی طریق می کردند و در هر محلی که قافله توقف می نمود وظیفه آشپزی و تدارک خوراک مسافرین را بر عهده داشتند. این دو نفس نفیس بحدّی خود را وقف خدمت کرده بودندکه با وجود خستگی و رنج سفر تا نیمه های شب و بی وقفه و با انقطاع کامل بخدمت احباب مشغول بودند و علاوه بر پختن غذا و شستن ظرفها در راحتی همه میکوشیدند. این دو نفس جلیل عاقبت به عکا تبعید شدند و در آنجا بکمال حبّ و وفا به خدمت در آستان مولایشان ادامه دادند و پس از صعود جمالقدم نیز با همان وفا داری و خلوص بخدمت حضرت عبدالبهاء پرداختند و از بندگان امین آن حضرت شمرده میشدند و در تاریکترین ایام دوران میثاق محل اعتماد حضرت مولی الوری بودند.(4) از جمله مؤمنینی که به بغداد آمده و مدتی ساکن شده و مجذوب جمال قدم شدند آقا محمود کاشانی بود که دکان قنادی داشتند(5) در ادرنه استنساخ الواح می کرد تذکره الوفا ص39-41 میرزا محمود کاشانی جزو بیست و شش نفر (بغیر از عائله مبارک و برادران) همراهان جمال قدم در سفر بغداد به اسلامبول(6) در ارض اقدس ساکن بوده در لیست مسجونین - ورود به عکا بعد از ظهر یوم31 اگوست 1868 در ایام جوانی بامر مبارک اقبال نمود و سپس به بغداد رفته با آقا محمّد رضا قناد شیرازی شریک شد در هنگام عزیمت از بغداد همراه بود و تا عکا جمالقدم را همراهی کرد و پس از صعود جمالقدم در محضر حضرت عبدالبهاء خدمتش را ادامه داد وایشان و آقا رضا قناد بفاصله کمی از یکدیگر در سال 1912 فوت کردند(7)
منابع
1. ظ ح: 6، 1029
2. ب ک، 65
3. ب ک، 60
4. ن ظ: 1، 306
5. ظ ح: 4، 193 همچنین م ح: 3، 279
6. ظ ح: 4، 279 همچنین ب ش، 358
7. ب ش، 613