مصطفی رومی - آقا سیّد

آقا سید مصطفی شهید رومی پدرشان از اهالی بغداد بوده در سنه 1844 متولد شد معلوم نیست تولد در کجا بوده برلسان عرب و عجم مسلط بوده در ابتدای جوانی در معیت جمال افندی مسافرت می کرده قریه "دیدنو" از توابع قصبه "کنجانگون" میباشد این قریه از قرای مملکت برما است که حضرت مولی الوری آن را بخود منسوب داشته نامش را قریه "عبدالبهاء" نامیده اند – نفوذ امر در آن قریه طبق فرمایش جناب محفوظ الحق علمی بدین نحو است که مردی از تبلیغ شدگان رومی در رنگون میزیسته بنام سید جنابعلی که در دانشگاه کمبریج انگلستان تحصیلات خود را در رشته علم الحقوق بپایان رسانده و از وکلای عالی رتبه دادگستری بشمار میامده است آن ایام جناب رومی نیز در رنگون بسر میبرده و روزی در اثنائیکه از خیابانی گذر میکرد به چند تن از اشخاص ناشناس برخورد که پهلوی یکدیگر ایستاده با هم سخن می گفتند راهی جز این نداریم که برای رسیدگی باختلافات فیمابین و احقاق حق خودمان بیک نفر وکیل لایق مراجعه کنیم تا از روی عدالت کار را خاتمه دهد و ما را از کشمکش آسوده سازد ایکاش چنین شخصی پیدا می شد جناب رومی بانها گفت من وکیلی زبر دست و خدا پرست سراغ دارم و با او همراه گشته به منزل سید جنابعلی آمدند و اختلافات خود را با مدعیان در باره آب و زمین در میان نهادند او گفت برای فصل دعوی از دو طریق میتوان اقدام کرد یکی از طریق عدلیه که من خود یکی از وکلا هستم یکی دیگر از طریق کدخدا منشی و ایشان آنها را باهم آشتی داد و مسئله حل شد بعد از ایشان میپرسند که آیا شیعه هستید یا سنی ایشان میگویند من بهائی هستم و قدری توضیح میدهند و آنها ایمان میاورند و بعد تعدادی از اهل قریه ایمان میاورند و به سید جنابعلی و سید رومی اطلاع میدهند و تعداد به هشتصد نفر میرسد جناب رومی در اواخر ایام حضرت عبدالبها با ده نفر از پارسیان بمبئی به حضور حضرت عبدالبها مشرف شدند – سه مرتبه به حضور حضرت عبدالبهاء مشرف شده – در سنی بالای هشتاد سال به عضویت محفل ملی برما و هندوستان انتخاب که آنرا رد می کنند. ممر معاش ایشان از تجارت سیگار و صادرات و واردات بوده در آخرین نامه خود به سال 1941 خود را 97 ساله نامیده در سال 1943 ژاپان به برما که تحت تصرف انگلیس بود حمله کردند پس از اختتام جنگ برمائی ها با مهاجرین هندی که تجارت را قبضه کرده بودند بخصوص مسلمانان بسیار بد بودند و بخصوص در محل هائی که پلیس نبود به قتل و غارت مشغول بودند که قصبه گنجانگون یکی از آنها بود که مشاجرات منجر به شهادت ایشان در سال 1942 شد. اشرار بودائی اول باو تیر زدند و بعد عمارت را آتش زدند(1) مقصود سید مصطفی رومی که بعد از شهادتش بعنوان ایادی امرالله تسمیه گردید ساکن برما و از مبلغین سیار آن دیار بود و تا سال 1364 هجری قمری خدمات کرد و در اینسال بدست معاندی در جمله به قریه ای کشته شد (2) ساکن مدرس و توسط جمال افندی مؤمن بامر مبارک شد و برای تبلیغ امرالله سفرها کرد. و در رانگون جمع غفیری را هدایت نمود و اساس جامعه بهائی رانگون را پایه گذاری نمود (3) در هنگامیکه جناب بمان در سال 1320 ه ق مشرف بودند آقا سید مصطفی رومی نیز زائر بودند و به تعلیم فارسی میسس گتسینگر مشغول بودند(4)