مهدی گلپایگانی - آقا سیّد
آقا سید مهدی گلپایگانی در سال 1280 هجری قمری در گلپایگان از توابع اراک متولد شدند و تحصیلات مقدماتی را در گلپایگان و فقه و اصول را در سلطان آباد و پس از مدتی تحقیق بامر مبارک مؤمن و بعد از ملاقات و مذاکرات با میرزا حیدر علی اصفهانی و زیارت الواح و آثار مؤمن بامر مبارک شده و در سال 1308 عازم زیارت می شود ولی بحضور حضرت عبدالبهاء مشرف میشود و بعد بفرمان حضرت عبدالبهاء به عشق آباد میرود و مشغول تدریس میشود بافسران روسی فارسی درس میدادند و در ضمن روسی هم یاد میگرفتند و احبا که در صدد انتشار روزنامه بودند ایشان سردبیر روزنامه میشوند. در مورد کشف الغطاء شیخ محمد علی قائنی به حیفا احضار شده و مدارک و اسناد کتاب بایشان داده میشود و ایشان و سید مهدی به طهران میروند و در منزل جناب ارباب فرج کاشانی که یکی از احبای بسیار با فتوت بود ده ماه اقامت نموده و با کمک دیگر فضلا کتاب را تمام میکنند. آقای حسین تمدنی از احبای گرمرود آذربایجان مقیم عشق آباد و با جناب مهدی رشتی بفکر تاسیس روزنامه بهائی افتادند و فکر کردند که جناب سید مهدی که در بخارا بودند از عهده اینکار بر میایند و ایشان قبول کردند بشرطی که فرد دیگر ی که لایق باشد کلاس عربی درس بدهد و آقا حسین یزدی مسئول اینکار شدند جمعی از یاران الهی در عشق آباد برای تاسیس یک مجله بهائی به مدیریت سید مهدی گلپایگانی و کمک مالی دیگران داوطلب شدند که عبارتند از : آقا حسین تمدنی و میرزا مهدی رشتی آقا عبدالوهاب شهیدی آقا ضیاء الله اصغر زاده میلانی و آقا علی اکبر علی اوف و آقا مشهدی علی علی اوف - آقا احمد آقا حسین اف و آقا میرعلی اصغر فریدی اسکوئی – استاد عبدالکریم باقر اف یزدی – آقا علی اکبر میلانی آقای فضل الله شهیدی و نام مجله را خورشید خاور گذاشتند و جلسات سخنرانی برای اهل تحقیق روسی ها بود که سید مهدی و دیگران شرکت میکردند حاجی حسین پناهی – دکتر امین الله احمد زاده – دکتر عباس زین . جناب کاظم کاظم زاده حفید محمد کاظم اصفهانی است و ایشان رساله ای بزبان روسی برای اهل تحقیق در باره امر نوشتند. یکی از احبا خواهش زیارتنامه از حضرت عبدالبهاء کرد و آن حضرت زیارتنامه ای نازل فرمودند سید مهدی گلپایگانی گفتند میدانی برای چه زیارتنامه در زمان حیاتت نازل شده : برای اینکه تو از اموات هستی (1) سید مهدی گلپایگانی خالوزاده جناب ابوالفضائل گلپایگانی. حضرت عبدالبهاء او را ابن اخت جناب ابوالفضائل مخاطب فرموده اند و ایشان میفرمودند که چون همشیره جناب ابوالفضائل در تربیت و پشتیبانی من زحمت بسیار متحمل شده اند باین جهت حضرت عبدالبهاء مرا به ابن اخت خطاب فرموده اند ولی من خالوزاده ایشان هستم. ایشان در اصفهان موفق به تصدیق امر گردید. شرح حال مفصل ایشان در مصابیح هدایت وارد شده. سید مهدی گلپایگانی ساکن عشق آباد و مدیر مجله خورشید خاور (2) پسر آقا میرزا ابوالقاسم امام جمعه گلپایگان و خواهر زاده جناب میرزا ابوالفضائل میباشند. زوجه ایشان دختر استاد علی اکبر نجار از قریه داوران کرمان (3) خواهرزاده میرزا ابوالفضائل گلپایگانی آقا سيد مهدی قاسم اف در گلپايگان در ششم جمادی الاولی در سال ۱۲۸۰ متولّد شد و پدرش آقا سيد ابو القاسم امام جمعهٴ قصبه و اجداد واسلافش از طبقهٴ ملاها مخصوصاً جدّ پنجمش آقا ميرزا ابوالقاسم از اعاظم علمای عصر خود محسوب بود و سلسلهٴ نسبش به بيست و هشت واسطه منتهی به امام موسی الكاظم ميشد و نشو و نما و تحصيلات مقدّماتی فارسی و عربی را در مسقط الرّأس به انجام رساند و تقريباً در هفده سالگی به عزم تحصيل علوم مسافرت اختيار كرد و مدت سه سال در سلطان آباد اقامت نموده از علم منطق وحکمت بهرهٴ وافی گرفت پس به اصفهان رفت و سالی چند در محاضر ارباب علم و فضل به تحصيل فقه و اصول و حديث و تفسير و كلام پرداخت و با حدّت قوای فكريّه که از نهادش سرچشمه میگرفت ترقّی و عروج در علم و فضل نموده فيما بين طلاب و علماء محلّ توجّه گرديد و در خلال آن احوال آقا ميرزا ابو الفضل وارد اصفهان شد و احباب را تشويق به تبليع وی كرده چنين گفت اگر اين جوان تصديق كند مصدر خدماتی بزرگ در اين امر ميشود لاجرم به صدد تبليغش بر آمدند و چند بار به ملاقات آقا ميرزا ابوالفضل و حاجی ميرزا حيدر علی آوردند و مناظره بدون مكابره می كرد تا آن كه آيات و آثار بديعه مطالعه نموده ايمان واطمينان يافت ( بسال ۱۳۰۳ ) و با اقران وهمگنانش از طبقه طلاب وعلما گفتگو كرده شهرت به نام بابی گرفت و به تعرّض وتعاقبش شدند و او به تشرّف به محضر ابهی در اواخر سال ۱۳۰۸ روانه گرديد و در همدان حسب ميل بهائيان مدت دو ماه مانده به تشويق ياران و تبليغ دوران پرداخت آنگاه سوی بغداد شتافت و در ايّامی چند كه توقّف كرد خبر غروب شمس جمال ابهی به سمعش رسيده غريق لجّهٴ حزن وحسرت گرديد (3)
منابع
م ﮬ: 3، 1 – 61
ا ث:5، 259
ظ ح: 6، 386