نجف علی زنجانی – آقا

واقعه شهدای تبریز بسال 1866 و 1867 باعث ایجاد فتنه در شهر های دیگر شد از جمله شهادت نجفعلی زنجانی در طهران. نجفعلی زنجانی از خدام با وفای جمالقدم بود و در ادرنه هم مشرف بود و در سال 1283 هجری قمری مطابق 1866 میلادی جمالقدم باو امر فرمودند بایران رفته و سفر تبلیغی کند. آقا نجفعلی بمحض ورود بطهران دستگیر شد و آثار مبارکه را که با او بود از او گرفتند و بدستور ملا علی کنی مجتهد طهران او را بشهادت رساندند(1) در لوح ابن ذئب وارد شده که یکی از شهداء موسوم به آقا نجفعلی در وقت شهادت این بیت را خواند: "ما بها و خون بها را یافتیم" که منظور همین فرد است. آقا نجفعلی اهل زنجان است در سال 1283 هجری قمری از ادرنه با الواح بسیاری وارد طهران شد و ایشان را گرفتند و بالاخره او را شهید کردند و در وقت شهادت این بیت مولوی را میخواند ما بها و خون بها را یافتیم. شهادت او در همان سالی بوده که میرزا مصطفی نراقی و شیخ احمد و ملا علی نقی خراسانی در تبریز بشهادت رسیدند. و به فاصله یک یا دو سال در زنحان سید اشرف و ابا بصیر و میرزا محمد علی طبیب همدانی را شهید کردند(2) آقا نجفعلی زنجانی که یکی از شهدای دوران ادرنه است و از بقیة السیف زنجان میباشد در طهران به شهادت رسید او در هنگام شهادت یک سکه طلا به جلاد داد و در حالیکه اسم مبارک حضرت بهاءالله برلبانش جاری بود جان سپرد(3) خادم حضرت بهاءالله در بغداد که ایشانرا به قهوه خانه همراهی می کرد – وی بعدها در طهران شهید شد. وی از مؤمنین و عاشقان امر الهی بود و به ادرنه آمد و مدتی در آنجا اقامت کرد. وی از ستایندگان جناب حجت بود و از محصنین در قلعه زنجان بود. پس از تحمل مشقات فراوان و شهادت گروه کثیری، چهل و چهار نفر از مؤمنین را به طهران فرستادند و از این گروه فقط آقا نجفعلی جان بدر برد و بقیه به شهادت رسیدند و نجات آقا نجفعلی بواسطه مهربانی یک افسر ارتش بود. بعدها او به بغداد رفت و جمالقدم او را مجاز فرمودند که در عراق زندگی کند. آقا نجفعلی مقام جمالقدم را مدتها قبل از اظهار امر درک کرده بود. وی از مسافرین ملازم رکاب جمالقدم در سفر بغداد به اسلامبول بود. در سال 1283 هجری قمری مطابق 1866-1867 آقا نجفعلی در ادرنه ساکن بود و در این سال جمالقدم او را به ایران ارسال فرمودند و تعدادی الواح برای بردن به ایران باو سپردند. وی در ایران دستگیر شده و مورد شکنجه قرار گرفت و بالاخره ظالمین سرش را از تنش جدا کردند و در این موقع درست قبل از شهادتش نعره یا بهاءالابهی بر کشید و شعر ما بها و خون بها را یافتیم میخواند(4) جزو بیست نفر همراهان جمالقدم در سفر به اسلامبول که نبیل ذکر کرده(5) در سال 24 ظهور و 1283 و 1866 آقا نجفعلی از اصحاب حجت زنجانی و از بقیة السیف شهداء بود و بالاخره در سفرش از کاشان بطهران همراه با شخص منافق شد که با وی اظهار مرافقت کرد و قصد هلاکش نمود و لدی الورود نزد سید حسین کاشانی از علمای ساکن طهران شتافته گفت آقا نجفعلی زنجانی از بابیان محاربین در زنجان و از دلیران اینطائفه در بغداد جوانی بسیار باقوت میباشد چندانکه جز در حال خواب دستگیریش ممکن نیست و اکنون در کاروانسرائی تنها منزل گزیده گرفتاریش آسان میباشد و ملای مزبور بحکومت خبرداده جمعی از فراشان باجتماع هجوم کرده ویرا گرفته با تمامت اشیاء و الواح و آثار که همراه داشت بدارالحکومه بردند و حکمران علاءالدوله بود شاه خبردار شد و از حاجی ملا علی کندی نیز حکم قتل وی رسید لذا او را با جمعی از فراشان بپای قاپوق کشیدند و بشهادت رسید(6) آقا نجفعلی زنجانی یکی از بیست و شش نفر (بغیر از عائله مبارک و برادران) همراهان جمال قدم در سفر بغداد به اسلامبول(7)