هاشم کاشانی نراقی - حاجی ملّا

در مدّت چند روزی كه حضرت باب در خانه میرزا جانی در کاشان اقامت داشتند تنی چند از مردم شهر و از جمله علما افتخار شرفیابی و ایمان یافتند، از جمله ملّا هاشم کاشانی بود.(1) از جمله مشاهیر وعلمای بابیّه که به بغداد وارد شدند ملّا هاشم کاشانی نراقی بود که به محضر مبارک (حضرت بهاءالله) مشرّف شد و از جمله افرادی بود که ادعا داشت که موعود بیان است و از ادعای خود توبه نمود و مورد عنایت قرار گرفت و به کاشان مراجعت نمود (2) وی یکی از افرادی بود که ادعای رهبری جامعه بابی را داشت و بزودی به خطای خود پی برد و برای استغفار وطلب بخشش به حضرت بهاءالله روی آورد.(3) در کتاب بدیع به اسامی چند نفر دیگر که دعوی من یظهره اللهی نموده اند اشاره شده است. از جمله از قول حاجی میرزا مهدی گیلانی را تکرار کرده می‌فرمایند: «و این که نوشته بودی: دیّان و میرزا غوغا و شیخ اسمعیل و حاجی ملّا هاشم ادعا نموده و باطل شده اند»(4) مؤلف کتاب عهد اعلی مینویسند که از شرح احوال حاجی ملّا هاشم کاشی اطلاع کافی و جامعی ندارد همین اندازه گفته شده است که در کاشان در منزل حاجی میرزا جانی حضرت باب را ملاقات کرد و بابی شد (5) جمال قدم میفرمایند: «ای غافل، بدان که آن نفوس عندالله مردود نبوده و نخواهند بود. .... و از جمله آن نفوس که نوشته یکی جناب ملّا هاشم است. و عرائضی که از او به مقرّ عرش آمده الان موجود و جز خضوع کبری از او امری ظاهر نشده.» (6)