بی بی طوطی دختر ملا مهدی عطری یزدی- خانم
خانم بی بی طوطی زوجه حسینعلی طبیب پسر میرزا محسن طبیب و خواهر ورقای شهید (1) روز جمعه در ضوضای یزد جمعیت کثیری که شاید بالغ به هزار نفس میگشت به قصد شهادت آقا سیّد جواد پسر میر ابراهیم و جناب سیّد محمّد معروف به قدسی رو به جانب محله پشت باغ گذاشتند و همچنین قصد بیت آقا میرزا علی (حسینعلی) طبیب کردند که چند سال بود صعود کرده همسر ایشان بی بی طوبی خواهر جناب ورقای شهید حیات داشتند و مشغول طبابت بودند. جمعیت اشرار اوّل باین خانه ریختند و آنچه اسباب بود بردند بعد از آنجا به خانه جناب سیّد محمّد قدسی شتافتند و ایشان در آنروز تعدادی میهمان داشتند که صدای هیاهو بلند شد و یکی از میهمانان آنها را ترسانده و اشرار پا بفرار نهادند (2) بی بی طوطی دختر حاجی ملا مهدی عطری و منبع کمالات صوری و معنوی بودند. بعد از واقعه چوبکاری حاجی ملا مهدی بی بی طوطی در یزد تنها ماندند تا آنکه اقا میرزا حسینعلی طبیب پسر آقا میرزا محسن طبیب با ایشان ازدواج کردند و صاحب چند اولاد شدند. جناب ورقا و آقا میرزا حسین در مراجعت از زیارت در تبریز ماندند و متاهل شدند و بعد از ده سال به یزد برگشتند و بدستور محمّد حسن سبزواری حکم قتل نوشته شده و حاجی معدل السّلطنه همشیره زاده مشیرالملک شیرازی حاکم یزد بود ایشان را به حبس کشید و به اصفهان فرستادند و هم زنجیر اسفندیار خان بختیاری پسر حسینقلی خان ایلخانی بودند و اسفندیار خان را تبلیغ کردند. و بعد مرخص شدند. بی بی طوطی خانم دختر خود بی بی رضوان خانم را به آقا میرزا ابوالقاسم پسر آخوند ملا صادق تفتی ازدواج نمودند. ملا صادق از مؤمنین دوران ثانی و جانفشان امر بودند ولی آقا میرزا ابوالقاسم نا اهل شد و برادر زنش را که پسر بی بی طوطی (طوبی) باشد بقتل رساند و دولت هم ابوالقاسم را گرفته قصاص نموده سر بریدند و چندی بعد آقا میرزا حسینعلی طبیب شوهر بی بی طوطی (طوبی) خانم که هنوز سن زیادی نداشت فوت کرد و بعد از شهادت برادر و پسر برادر ایشان از شدت مصائب فوت میکنند و لوحی بافتخار ایشان نازل شده است که درج شده «هوالابهی طوبی لک یا طوبی بشری کل یا طوبی روحا لک یا طوبی فخرا لک یا طوبی در این دور عظیم و کور جلیل ... ع ع» (3)
منابع
خ م، 41
ت ی، 291
ت ی، 50-47