حسین شیرازی محبوس در خرطوم - آقا

در سال 1284 ه ق و 1867 میلادی بعد ا ز آنکه آقا میرزا حیدر علی اصفهانی و آقا میرزا حسین شیرازی که از ایران بعزم زیارت بادرنه آمده چند ماهی در جوار فضل و عنایت اقامت کردند نیز حسب الامر برای تبلیغ و نشر امر بدیع بقطرمصر رفته در منصوره اقامت گزیدند و بکتابت و نشر آیات مبارکه و تبلیغ قیام کردند و ذهاب و ایاب ایرانیان در منزلشان مکرر و صیت این امر مشتهر گشت و حاجی ابوالقاسم هر دو را بخانه خود مقر داده بنشر نفحات و آیات ترغیب و مساعدت نمود و برخی ازمنافقین ایرانی که جاسوس میرزا حسنخان قونسول بودند اطلاع یافته بخانه حاجی بعنوان کسب معرفت و تحقیق از امر بدیع ذهاب و ایاب کرده جزئیات امور را بقونسولخانه برده دستور گرفتند و ایرانیان را که ذهاب و ایاب و فحص از امر ابهی میکردند فردا فردا ملاقات و باشاره و ایماء تهدید و تخویف نموده منصرف ساختند (1) در سال 24 ظهور و 1283 و 1866 جمعی از زائرین احباب بادرنه وارد شده برخی مقیم وبعضی راجع گشتند که عبارت بودند از آقا میرزا حسین شیرازی شرف وفود حاصل کردند و در آنمیان شیخ سلمان و استاد عبدالکریم اصفهانی و آقا علی کاشانی که جمال ابهی ایشانرا از بغداد طلبیدند با زن اقا علی و بردار زنش آقا محمد حسن (پسر و دختر عبدالرسول قمی شهید) مامور بمراجعت ببغداد شده با قلبی گداخته از نار فراق عودت نمودند (2) میرزا حسین شیرازی معروف به خرطومی از مؤمنین راسخین است و در جواب ایرادات صفی علیشاه رساله نوشت که در بمبئی به طبع رسید. به صفی علیشاه رجوع شود (3) در سال 1867/1868 بدستور قنسول ایران در قاره هفت نفر از احبای دستگیر شده را پس از استنطاق تسلیم ضبطیه نمود که هشت روز در محبس نگاه داشتند آنگاه دستهایشان را از پشت بسته همه را بیک زنجیر ارتباط داده با پنجاه سوار مسلح بمحلی که هفت ساعت سواره دور از شهر مصر بود برده حبس کردند از جمله آنها میرزا حسین شیرازی و عبدالوهاب زنجانی و حاجی ابوالقاسم اصفهانی و هاشم نراقی و حسن کاشی و میرزا محمد طهرانی (4) و بالاخره به خرطوم در سودان انتقال داده و چندین سال در آن محل محبوس بودند. گوردون حاکم خرطوم حکم آزادی داد و شش نفر همانجا ماندند دو نفر آنجا را ترک کردند یکی حاجی میرزا حیدر علی و دیگری میرزا حسین شیرازی (5) ابتدای این مسجونیت طولانی از آنجا شروع شد که میرزا حسین شیرازی (حسین خرطومی) از شیراز به یزد آمد از انجا همراه میرزا حیدر علی اصفهانی شده و به ادرنه برای زیارت رفت و از آنجا به مصر رفته و همراه میرزا حیدرعلی بعد به خرطوم تبعید شد و بعد آزاد شده همراه جناب میرزا حیدر علی به جده وارد شد و در دوره میثاق فساد عقیده پیدا کرد همین میرزا حسین بعدها در بمبی تولید اشکالات فراوان نمود (6)