زین العابدین کحال پسرآقا میرزا حسین زنجانی - آقا
آقا زین العابدین کحال پسر اقا میرزا حسین زنجانی الاصل و قزوینی المسکن. جناب اقا میرزا زین العابدین در نزد جناب ملا حسن معروف به بابی که در زمان ظهور نقطه اولی تصدیق نموده بوده است مکتب میرفته و بعد که بسن بلوغ میرسد در صدد تحقیق بر میاید و با جناب سمندرقرابت نسبی داشته و همسایه بودند. بواسطه اقا میرزا حسن طبیب شبی بخانه جناب سمندر میروند و حاجی شیخ محمد علی شهید نیز حضور داشتند و خودشان و زوجه املاک در زنجان را فروخته و ساکن ابهر میشوند دو برادر در ابهر داشتند یکی حداد و دیگری طبابت میکرد و هر دو مؤمن شدند و با آقا میرزا حسین به زیارت کعبه مقصود موفق میشوند و سی و هشت روز مشرف بودند و در سنه 1312 با اهل و عیال وارد عشق آباد شدند و در سال 1316 به ملکوت ابهی صعود نمودند (1) از ديگر احبای زنجان آقا ميرزا زين العابدين کحال زنجانی (2) ديگر ميرزا زين العابدين کحال بن ميرزا حسين زنجاني الاصل قزوينی المسکن نزد ملاحسن معروف ببابی از مؤمنين متقدّمين قزوين تحصيل فارسی و عربی و ادبيات نمود گرچه در همان ايام آوازۀ امر جديد شنيد لکن بعلتّ کثرت اوهام و افترائات اعدا موفقّ بايمان نشد و پيوسته طالب بود حتّي به نجف و کربلا و سامره رفته متوسّل گشت و عاقبت بواسطۀ ميرزا حسن طبيب باشی بخانۀ آقا شيخ کاظم سمندررفته سئوال و جواب بميان آمده تصديق نمود و طولی نکشيد که قيام به تبليغ و نشر امر ابهی نمود آنگاه در طلب املاک موروثی خود و زنش عزم زنجان کرد و زنش را نخست بزنجان فرستاده خود به ابهر رفت و دو برادرش را که در آنجا بودند تبليغ نمود و اهالي بغداد خصميت برخاستند و همينکه به زنجان رفت برخی بخانۀ برادرش درآمده الواح و آثار را ربوده بمحضر ملاها که در مجلس روضه خوانی مجتمع بودند بردند و آنان حکم دادند که وی را حاضر سازند و مردم بخانه ريخته اموال را غارت کرده برادر را سر و پا برهنه با اذيت و آزار بسيار نزد ملاها کشيدند و مهياي قتلش شدند و حکمران که سرّا از احباب بود تدبيري کرد و گماشته گان بفرستاد بعنوان اينکه او را مجازات کند نزد خود حاضر نمود و محض اسکات مردم امر داد چوب و فلک حاضر نمودند و و پاهايش را چوبکاری نمودند و او را محبوس ساخت لذا مردم متفرّق شدند و بعد از چند روز وی را مرخصّ و آزاد ساخت و او با عائله اش به قزوين برگشت ولي اهالی ابهر اشياء خانه و دکانش را غارت و تاراج نمودند حتّی چوبهای دکانش را بآتش زدند و ميرزا زين العابدين بسمت قفقازيه رفت و بعد از چندی باتّفاق ميرزا حسين زنجانی بعکّا شتافته تشرّف بمحضر مبارک يافته عودت به زنجان نمود و عاقبت الامر بسال 1312 مهاجرت به عشق آباد کرده در آنجا مقيم شد و عائلۀ بهائي بر جاي گذاشت (3)
منابع
1. ت ع، 196
2. ظ ح: 6، 346
3. ظ ح: 6، 546