سلیمان خان تبریزی پسر یحیی خان
سلیمان خان تبریزی پسر یحیی خان معروف به کلاهدوز از اشراف و اکابر تبریز و پیشخدمت مخصوص عباس میرزا نایب السّلطنه و بعد از او پیشکار محمّد شاه بود در آغاز جوانی رغبت به عبادت داشت به عراق مهاجرت کرده در جوار عتبات سکنی گزید به واسطه دوستانش ملا یوسف اردبیلی ملامهدی خوئی به صف مؤمنین وارد شد موقعی که بایران برگشت کار قلعه طبرسی باختتام رسیده بود – در طهران به حضور مبارک جمال قدم رسید. هنگامیکه هنوز ممانعت از رفت و آمد زائرین به محضر حضرت باب نبود مشرف میشد سپس به طهران رفت که اسباب استخلاص حضرت باب را فراهم کند و معین السّلطنه تبریزی شرح حال او را نوشته در اواخر ایّام هنگام شهادت حضرت باب در طهران بود و جمال قدم او را به تبریز گسیل فرمود ولی هنگامی رسید که شهادت واقع شده بود و توسط حاجی اللهیار خان که سردسته اشرار بود جسد مبارک را از او خواست. بقیه مربوط به بدست آوردن جسد مبارک و آوردنش به طهران است و در وقایع سال 1268 دستگیر شده به شهادت رسید (1) سلیمان خان یکروز بعد از شهادت حضبرت اعلی وارد تبریز شد و او آمده بود وسائل آزاد کردن حضرت باب را فراهم کند و چون خود را در مقابل امر انجام شده یافت تصمیم گرفت جسد حضرت اعلی را که در کنار خندق گذاشته شده بود بدست آورد و به محل امنی ببرد (2) جمعی از مشاهیر بابیه امثال حاجی سلیمان خان تبریزی و میرزا سلیمان قلی نوری ملا عبدالکریم قزوینی و حاجی میرزا جانی کاشانی و لطفعلی میرزای شیرازی در مجامع بابیه که قبل از واقعه رمی شاه در منزل حاجی سلیمان خان و یا در دزاشوب و در دربند تشکیل می شد شرکت می کردند. در این هنگام قرّة العین در منزل محمود خان کلانتر و سید حسین یزدی در محبس طهران مسجون بودند. (3) سلیمان خان تبریزی پسر یحیی خان که برای نجات حضرت نقطه اولی به تبریز رفته بود گرچه به نیت خود نائل نشد چون وقتی به تبریز رسید که دیگر دیر شده بود ولی موفق شد که جسد مبارک و انیس را از کنار خندق جمع کند و محفوظ دارد حاجی سلیمان خان ملقب به انیس که در سفر مکه در رکاب حضرت رب اعلی مشرف و عرش اطهر را بعد از شهادت بدست آوردند و در طهران در وقایع سال 1268 بشهادت رسیدند (4)
منابع
1. ظ ح : 3، 21
2. ت ن، 433
3. ظ ح: 4، 41
4. ت س، 170
سلیمان خان تنکابنی ن. ک. جمال افندی سليمان خان تنکابنی – جناب
سلیمان ترمه فروش همدانی - میرزا
میرزا سلیمان ترمه فروش ازاحبای کلیمی در همدان به خدمت جناب ابوالفضائل رسید و منزل یوحنای حافظی را نیز برای ملاقات احباب مناسب دانستند و دیگر از احبا آقا مراد سقط فروش و دیگر آقا روبین علاقبند از احبای همدان و عده ای از حکیم های کلیمی تصدیق کردند از جمله حکیم عزیز و حاجی حکیم هارون و حاجی حکیم موسی و حکیم یوسف (1)از جمله تبلیغ شدگان جناب ابوالفضائل در همدان شاهزاده محمد میرزای مؤید السّلطنه برادر بهمن میرزا که در مسلک شیخیه وارد شده بود و همچنین پسر ارشدش محمّد حسین میرزا که به مناصب عالیه رسید و جوانی فاضل بود و مانند پدرش در سلک شیخیه وارد و او نیز بدست جناب میرزا ابوالفضائل مؤمن شد. محمّد میرزای مؤید السلطنه به عکا برای زیارت رفت و در برگشت وفات کرد . میرزا سلیمان از احبای شوخ بود که باعث ملاقات میرزا ابوالفضائل و شاهزاده شد. شاهزاده محمّد میرزا در اصفهان منصب ریاست تلگرافخانه را پیدا کرد و مدت پنجسال با میرزا اسدالله وزیر و احبای دیگر در تماس بود (2)
یادداشت ها:
1. م ﮬ: 2، 215
2. م ﮬ: 2، 219