عبدالرحیم حافظ الصحه همدانی پسر عمه حکیم اقا جان همدانی - میرزا

حکیم آقا جان که بواسطه یک رفتار آقا محمد باقر سخت تحت تاثیر قرار گرفته بود شروع به تحقیق در باره امر جدید نمود (1) و با دوستان خود حکیم عبدالرحیم ملقب به حافظ الصحه و حاجی حکیم موسی جلسه ای ترتیب داد که سید احمد صدرالعلما با حاجی مهدی ارجمند در همدان ملاقات کند و در این جلسه بهائیان دیگر مانند محمد علی حصاری و پسر حافظ الصحه موسوم به حاجی یوحنا نیز حاضر بودند (2) میرزا عبدالرحیم حافظ الصحه همدانی پسر عمه حکیم آقا جان همدانی (3) ميرزاعبدالرّحيم خان حافظ الصّحه در همدان بسال 1260 متولدّ شد و در صغر سنّ لسان عبری و تاريخ انبيا و علمای بنی اسرائيل بياموخت و قرائت و کتابت فارسی تعليم گرفت و تحصيل ادبيات و معارف اسلامی و نيز کتب طبيّه نمود و حسب ذوق فطری در اشعار عرفا امثال مولوی رومی و شيخ عطّار و شيخ سعدی ممارست کرد و در هفده سالگی در مطبّ پدر بطبابت نشست و معروف نزد خوانين و امرا شد چنانچه کلیمیان نوبتی با اهالی همدست شده نزد حکومت شکايت از احبّای اسرائيلی نمودند که از شريعت تورات خارج شده نقض احکام مينمايند و ايشان دائی روبن را نماينده خود قرار دادند تا در مقابله با يهود در کنيسه و نيز در مقابله با نمايندۀ آنان در مجلس تحقيقات بلدی مناظره نيکو نموده بدينطريق اظهار داشت که ما نقض اساس تورات نکرديم ولی منکر بدعتهائی هستيم که حاخام ها در ديانت موسويه افزودند و آنان فی الحقيقه منکر بلکه مخرّب تورات ميباشند و در مجلس مذکور که اعضاء دوازده گانه و رئيسشان همه از اشراف بلد و تجّار مسلم بودند چون نماينده کليميان احباب را طعن نمود که مأکول و مشروب طرف و قدر و پليد که ذبيحه و شير و ماست و روغن مسلمين است تناول ميکنند اعضاء مجلس برآشفته کليميان و نماينده شان را از حضور خود راندند و نيز در عيد رضوان سال 1316 احبّا در خانه وی جشن و محفل منعقد داشتند و برخی از مفسدين راه يافته خبر به مظفرّ الملک حکمران همدان رسيد و جمعی گماشتگان حکومتی بفرستاد و دائی روبن و عدّه ای از احباب را دستگير کرده به حبس انداختند وی را چوب زدند و سخت بيازردند و به کند و غل نهادند و بالأخره مبلغی نقود گرفته همه را رها نمودند و نيز در سال 1333 سالار السلطنه حکمران همدان دائی روبن و چند تنی ديگر از احباب را دستگير و محبوس نمود و بالأخره تلگراف به مظفرّ الدّين شاه کردند و جواب رسيد ه همه مستخلص شدند (4)