عبدالکریم اردبیلی پسر اسدالله اردبیلی - میرزا
میرزا عبدالکریم اردبیلی پسر اسدالله اردبیلی است. ميرزا عبدالكريم اردبيلی كه در اردبيل و بادکوبه به سال ۱۲۹۷ ه ق فائز به ايمان گرديد ودر قفقازيِّه وترکستان روس تجارت گرفت ودر حدود سال ۱۳۰۳ ه ق به عشق آباد اقامت جست ودر سال ۱۳۱۰ ه ق برای زيارت به عكا رفته مراجعت به عشق آباد نمود وبه سال ۱۳۱۵ در آنجا وفات يافت. (1) مهاجرت با عشق آباد بسال 1302 ن.ک. حاجی عبدالحسین معمار یزدی (2) اقا میرزا عبدالکریم اردبیلی پسر اسدالله اردبیلی در سنه 1297 بامر جمالقدم اقبال نمود و در سنه 1302 به عشق آباد آمد در آن ایام بجز استاد علی اکبر بنا و جناب حاجی عبدالرّسول و آقا محمد رضا پسر حاج محمد کاظم در عشق آباد فرد دیگری از احبّا نبود و بعد به بادکوبه رفتند و مجددا آمده مقیم مدینه عشق شدند وادی عشق که لب تشنه در او کمیاب است ریگش از خون لب تشنه لبان سیراب است و ایشان به ساحت اقدس به زیارت رفته و مشرف میشوند و صاحب الواح عدیده از جمال قدم و حضرت عبدالبها میباشند فرزند ایشان عطاءالله و یک صبیه و صبیه دیگر زوجه آقا محمد جعفر اسکوئی است (3) در سال 1307هنگامی که واقعه شهادت جناب محمد رضا اصفهانی اتفاق افتاد اشرار قصد شهادت بیست و چهار نفر دیگر داشتند و روز بعد از شهادت حاجی محمد رضا اعدا با اسلحه در میان بازار عشق آباد ریختند و بر جناب میرزا عبدالکریم تاجر اردبیلی و جناب مشهدی یوسف و مشهدی ابراهیم تاجر میلانی و مشهدی محمد قلی اردوبادی و بعضی احبای دیگر حمله نمودند و این سبب شد که احبا به دولت شکایت کردند و بعد از دستگیری و استنطاق و محاکمه قاتلین حکم شدید بر آنها صادر شد. (4) در واقعه شهادت حاجی محمد رضا اصفهانی احبای عشق آباد در ابتدا تصمیم نداشتند به حکومت شکایت کنند ولی چون اشرار را جری دیدند که نقشه کشیده سه نفر دیگر را نیز شهید نمایند جناب آقا مشهدی یوسف میلانی و جناب آقا میرزا عبدالکریم اردبیلی و علی اکبر بنّا یزدی چون احباب در آن حین در بازار بودند و اشرار جمعیّت احباب را ملاحظه مینمایند و ایشانرا متّحد متفّق مشاهده میکنند خائف شده از خیال خود منصرف میگردند چون احباب ارادۀ آنان را فهمیدند در محلّی مجتمع شده مجدّد مشورت نمودند رأی صواب این شد که واقعۀ قتل جناب شهید و کیفیّت یوم بعد و اسامی محرّکین که منشأ این فساد بوده اند عریضه نمایند و بهیئت اجتماع نزد جناب جنرال قمر اوف روند (5)
منابع
1. ظ ح: 6، 20
2. ظ ح: 6، 1014-1015
3. ت ع، 344
4. م ﮬ: 2، 237
5. ظ ح: 5، 375