عبدالله شیرازی معروف به میرزا صالح - ملّا

ملّا عبدالله شیرازی معروف به میرزا صالح (شیخ صالح عرب شخص دیگری است) در کدام محل و چه زمان و توسطه چه شخصی ایمان آورده معلوم نیست. این مشخص است که در وقایع مشاجره ملّا محمد و جناب طاهره و بد گوئی و ناسزا گفتن ملّا تقی برغانی از امر شیخیه و امر مبارک در قزوین اقامت داشته . او قصد زیارت حضرت نقطه اولی و رفتن به ماکو داشت و در اوائل ماه رمضان 1263 به قزوین وارد شد و مشاهده فتنه عظیمی نمود و بر اساس حدیثی ملّا عبدالله حاج ملّا تقی را کافر پنداشته کشتن او را تکلیف شرعی خود دانسته و بدون مشورت احدی در مسجد پنهان شده و حاج ملّا تقی را بقتل رسانده و سپس فرار کرده و چون تعداد زیادی از اصحاب جناب طاهره دستگیر میشوند و ملّا عبدالله مردانگی کرده خود را معرفی میکند که او قاتل میباشد ولی با وجود اقرار او به قتل، دیگران را آزاد نکردند. در تاریخ معین السّلطنه نوشته شده که قاتل ملّا تقی سه نفر بوده اند در هر صورت ملّا عبدالله معروف به میرزا صالح همراه با سایر دستگیر شدگان به طهران فرستاده میشود. و بنحو معجزه آسائی با کُند و زنجیر از زندان فرار کرده به منزل رضا خان ترکمن که تازه داماد سپهسالار شده بود رفته و پنهان میشود و رضا خان او را بمنزل خود برده و شستشو داده و زنجیر از پای او در آورد و او را به منزل جمال قدم منتقل کرد و بالاخره ملّا عبدالله به خراسان رفت و در ظل رایت سود جناب باب الباب به بارفروش وارد شد. اوّلین دفعه که جناب ملّا حسین در قلعه شروع به موعظه نمود که اینجا کربلای ما است و همه کشته خواهیم شد و همه را مخیر در رفتن یا ماندن نمود اوّلین فردی که با جناب باب الباب بیعت کرد و دست او را بوسه زد ملّا عبدالله بود(تاریخ لطفعلی میرزا شیرازی) او در تمام جنگ های دفاعی شرکت کرد جناب قدوس همیشه از رشادت او تعریف میکردند بالاخره بواسط گلوله خمپاره ای که به سقف اطاق جناب قدوس افتاد و آتش گرفت و ملّا عبدالله (میرزا صالح ) روی بام رفت که آتش را خاموش کند و مورد اصابت گلوله قرار گرفت و به شهادت رسید.(1) تاریخ نبیل نیز او را از اصحاب اهل شیراز که از حامیان قلعه شیخ طبرسی بودند ذکر کرده که از آنها سه نفر به شهادت رسیدند که یکی از آنها ملّا عبدالله معروف به میرزا صالح میباشد.(2) اسرای قزوین بواسطه قتل محمد تقی مجتهد قزوینی تحت الحفظ به طهران آوردند عبارت بودند از ملّاعبدالله معروف به میرزا صالح شیرازی (قاتل اصلی) و حاج اسدالله فرهادی و شیخ صالح کریمی عرب و حاج ملّا طاهر شیرازی و حاج ملّا ابراهیم محلاتی. (3)