محمّد اخوان صفا – آقا
آقا محمد بزرگترین برادر از شش برادر بودند. و از مؤمنین دوره ثانی. حضرات اخوان صفا که شش برادر بودند. برادر بزرگتر در سلک علما ساکن کربلا و نجف که تصدیق امر مبارک نکردند. ولی پنج برادر دیگر آقا محمد و آقا احمد و آقا محمد حسین و آقا محمد حسن و آقا میرزا مهدی و والده محترمه شان و همشیرهایشان و همشیره زادگان کلا تصدیق امر مبارک نمودند و چیزی از خدمت باستان امر مبارک فرو گذار نکردند. آقا محمد به شهادت رسیدند و همشیره زاده ایشان حاجی عبدالحسین نیز شهید شدند. آقا محمد حسین تا نفس اخیر خدمت کردند همسرشان بیبی قمر دختر آخوند ملا عبدالغنی اردکانی و پسر شان آقا میرزا هدایت الله و دختر شان زوجه میرزا محمد که همشیره زاده اخوان صفا میباشد. آقا میرزا هدایت الله جوانی مهذّب است. جناب محمد حسن در خدمت و تبلیغ مشغول است. حرم محترمشان بیبی رضوان دختر آقا حیدر علی و پسر محتر مشان آقا عزیزالله به خدمات مشغولند و آقا احمد به ترمه بافی مشغول و آقا میرزا مهدی بعد از تصدیق مسافرت به طهران کرده و در خدمت حضرت صدرالصدور مشغول تحصیل علوم و فنون بودند و بعد به سیر و اسفار تبلیغی در اطراف ایران مشغول بودند و چند سفر بارض اقدس مشرف شدند و در اصفهان صعود کردند(1) بعد از شهادت شاطر حسن در ضوضای یزد عده ای میروند درب خانه اخوان صفا و درب خانه را شکسته و داخل خانه میشوند و آقا محمد اخوی بزرگ اخوان صفا و حاجی عبدالحسین همشیره زاده اخوان صفا در خانه تشریف داشتند و اول خانه را تاراج میکنند و بعد به زیر زمین میروند و آنها را گرفته میاورند در وسطه خانه اول حاجی عبدالحسن را که جوان آراسته ای بود با ضرب کارد و گلوله تفنگ به شهادت میرسانند و بعد آقا محمد را بضرب کارد و گلوله شهید میکنند و جسد ها را برده در جلوی منزل مجتهد انداختند و انواع اهانت را به ان اجساد مجری داشتند و روی جسد نفت ریخته آنرا آتش زدند. سن آقا محمد 55 سال و حاجی عبدالحسین بیست سال بود. زیارتنامه از حضرت عبدالبها «زیارت آقا محمد من استشهد فی سبیل الله اخوان صفا علیه بهاءالله هوالله طیب الله رمسک الطاهر المطهر بصیب رحمته ...» و زیارتنامه آقا عبدالحسین «و هذه زیارت لمن هرع الی مشهد الفداء فی سبیل الله حاجی عبدالحسین همشیره زاده اخوان صفا علیه بهاءالله هوالله حی الحی من سحاب الرحمة و العطاء تلک المشاهد و الربی التی صبغها دمک المسفوک ... »(2)
منابع
1. ت ی، 142
2. ن ی 258