محمد حنا ساب اصفهانی - آقا میرزا
آقا ميرزا محمد حناساب اصفهانی از خاندان محترم و عالم و فاضل در واقعه بدشت حاضر بود و نزد آقا ميرزا محمد حسن سلطان الشّهداء مقرّب و عشق ايمانی وی را بی اختيار كرده به سوی محبوب شتافت تا وارد موصل شد و اذن حاصل نموده به عكا آمد به زيارت محبوب رسيد و به خدمت زائرين پرداخت وسالها طبّاخی وچای حاضر کردن و پذيرائی و دلجوئی مسافرين با شيرين ترين اخلاق گرديد خدمات مرجوعه از بيت ابهی را نيز انجام داد و مكاتيب شيوای روحانی با خط زيبايش برای برخی فرستاد و پس از غروب شمس جمال ابهی در ظلّ حضرت عبدالبهاء قرار گرفت ولی از فراق محبوب آفاق همی ناليد و گريست تا يك چشمش نابينا گشت و دو سالی پيش نرفت که به جهان ديگر خراميد وحضرت عبدالبهاء به نهايت تجليل مجلس گرفته جسد را در قبرستان بهائی دفن كردند.(1) نبیل اعظم تالیف تاریخ مشهور خود را به تشویق آقا محمد حناساب و اذن حضرت بهاءالله در آخر ذیقعده سنه یکهزاز و سیصدو پنج قمری در عکا شروع کرده و مدت هیجده ماه هلالی مشغول تالیف آن بوده و کلا عبارت از شصت و سه جزوه است که پس از اتمام کتاب جزوه هایش را متدرجا به محضر جمال قدم تقدیم میداشته و حضرتشان لدی الفرصة از لحاظ مبارک گذرارنده عودت می داده اند و ملاحظه سه جزوه آخر در شب 26 ربیع الاول سنه یکهزار و سیصد و هشت هجری قمری به انتها رسیده و بالجمله در تاریخ مذکور کار تالیف و تصحیح به پایان یافته (2) بعضی از اصحاب که قلباً دارای ايمان قلبی بودند از واقعه بدای در حضور حضرت باب در کربلا سرافراز گردیده و دستور مبارک را اطاعت کردند از جمله آقا محمّد حناساب اصفهانی بود که در اين ايّام از جملهء خدّام منزل حضرت بهاءاللّه است.(3)
منابع
1. ظ ح: 6، 190
2. م ﮬ: 10، 314
3. ت ن، 123