اشرف آباده‌ای - ملّا

جناب اشرف آباده‌ای، از علمای دوران اوّل امر بوده‌اند. و بواسطه اینکه مدّت مدیدی در آباده اقامت داشته به اشرف آباده‌ای مشهور گردیده. بعضی زادگاه او را خراسان و خصوصاً بشرویه نوشته و مدّتی در نجف آباد اقامت داشته و در اصفهان تحصیل کرده و یا برعکس در نجف آباد متولّد و در خراسان و اصفهان تحصیل کرده و در حدود سال 1280 ه ق 1863میلادی در زمان پیشکاری مجدّالدوله به آباده رفته در خدمت او اشتغال داشته، مدّت مدیدی نزدیک آنجا ساکن بوده و به آباده ای مشهور شده. بعداً به بمبئی سفر کرده (۱) و از بمبئی به اصفهان رفته و در دستگاه ظلّ السلطان مشغول کار بوده و در سال 1305 ه ق 1888 میلادی دو نفر از بستگان ظلّ السلطان را تبلیغ نموده و او و ابن ذئب مطّلع شدند و نقشه شهادتش را کشیدند و در سال 1306 ه ق 1889 م او را دستگیر کرده و به زندان انداختند و شهادت ملّا اشرف آباده‌ای در اصفهان به فتوای شیخ محمّد تقی ابن ذئب و فرمان ظلّ السلطان است، یوم چهارشنبه 17 صفر(بعضی بیستم صفر نوشته‌اند) سال 1306 در میدان شاه اصفهان صورت گرفت و او را بدار آویختند.(۲) در لوحی از حضرت بهاءالله بتاریخ جمادی الثانی سنه 1306 ه ق 1889م می‌فرمایند: «چند شهر قبل حضرت اشرف علیه بهاءالله و فضله به شهادت عظمی فائز» (3)