موسی حکیم الهی - میرزا
میرزا موسی ملقب به حکیم الهی از اهالی قزوین و یکی از خادمان برجسته دوران میثاق و اوائل دوران ولایت حضرت ولی امرالله است. درجوانی در باره امر تحقیق کرد و ایمان آورد و در تمام عمر به خدمت مشغول بود. قبل از ایمان به دیانت بهائی در هفته دوشب را برای روضه خوانی درمنزلش تخصیص داده بود و پس از اینکه مؤمن شد منزلش محل تجمع دوست و آشنا شد و هفته ای چهار شب را برای پذیرائی شام و بحث و مذاکره در باره مسائل دیانتی میگذرانید. مردی خوش رو و خوش هیکل و بسیار آراسته و وزین بود محضرش لذت بخش بیانش شیرین و محکم و باعث ایمان عده ای به دیانت بهائی گردید. بزودی در رشته داد و ستد موفقیت بدست آورد سپس تصمیم به تحصیل طب کرد و در دارالفنون رشته طب را تمام کرد و به کرمانشاه برگشت و در اندک مدتی در رشته طبابت مشهور شد. حسام السطنه پس از انتقال به قزوین از میرزا موسی خواست که مطب خود را به آنجا انتقال دهد. در قزوین میرزا موسی داروخانه عمومی تاسیس کرد و با آوردن دارو از غرب مردم را با طب جدید و داروهای تازه آشنا نمود. افراد فقیر از او دارو به رایگان دریافت می کردند. چه در کرمانشاه و چه در قزوین. اوقات فراغت را در ابلاغ امر میگذرانید. سفرهائی به تبریز و کرمانشاه عشق آباد و مشهد و ارض اقدس نمود و همه جا مقدمش گرامی و حضورش با شادی و سرور یاران می افزود. در 1302 ش در سن 90 سالگی در قزوین به ملکوت ابهی صعود نمود الواح فراوانی به افتخار ایشان نازل شده است(1) جناب میرزا موسی خان حکیم الهی شخصی بسیار بزرگوارکه حتی دشمنان بر بزرگواریش گواهی داده اند. جناب حکیم الهی در قزوین متولد نام پدر محمد جعفر خان است و بعد از فوت پدر به کرمانشاه رفته به تجارت مشغول و سپس به طهران آمده در مدرسه دارالفنون به کسب علوم طب مشغول و بعد کرمانشاه مراجعت و از اطباء بودند و بعد از کرمانشاه به قزوین در سال 1312 ه ق تشریف بردند و چندان طول نکشید که با وجوه مؤمنین قزوین تماس حاصل کردند که عبارت بودند از جناب سمندر و حاجی محمد ابراهیم خلیل و حضرت آقا محمد جواد فرهادی و حاجی محمد باقر نبیل و بالاخره بامر مبارک مؤمن شدند (محمد جواد تاجر قزوینی فرد دیگری بغیراز محمد جواد فرهادی است) برای بار سوم مشرف شدند و اینبار در پاریس و بعد از زیارت حضرت مولی الوری به عشق آباد و مرو مسافرت کردند و از آنجا به قزوین عودت نمودند ودر سال 1302 ه ش به ملکوت ابهی صعود کردند ایشان مخاطب الواح فراوان هستند که تعدادی از آنها در مصابیح هدایت درج شده (1) پس از صعود محمد تقی خاله اوغلی، زوجه ایشانرا که زهرا بیگم بوده بازدواج خود در میاورد. زهرا بیگم دختر دائی جناب سمندر بوده. میرزا موسی حکیم باشی قبل از ایمان در قزوین به تجارت مشغول بوده. ایشان پس از ایمان همیشه قائم به خدمت بوده و در سال 1342 هجری قمری در قزوین وفات کردند (2) شرح حال مختصر امین العلما را محمد حسین رضوانی از تبلیغ شدگان توسط ایشان نوشته اند در ابتدا سه نفر از محترمین احباب اردبیل یعنی میرزا رحمن و آقا اسکندر و خان اغلان ملقب به مختار نظام با ایشان آغاز مکالمه نمودند میرزا موسی خان حکیم در قزوین (حکیم الهی) باعث محکم کردن ایمان ایشان شد(3) میرزا موسی خان حکیم باشی فرزند آقا محمد جعفر مافی که در تجارت چرم فروشی بوده و میرزا موسی به گیلان و سپس به همدان و بعد به طهران آمده درس طبابت خوانده و عاقبت به قزوین وارد و بواسطه کربلائی محمد تقی (خاله زاده جناب سمندر) پسر آقا کربلائی بزرگ چیت ساز بامر مبارک هدایت میشود در حدود سال 1311 ه ق و در سال 1893 و 1310 برای زیارت به ارض اقدس میرود و در مراجعت در صفحات آذربایجان و قفقاز به نشر نفحات مشغول بوده شرح حالش در مصابیح هدایت جلد چهارم وارد شده. باعزاز ایشان الواح متعدد از مرکز میثاق نازل که تعدادی درج شده ایشان در سال 1302 شمسی در قزوین صعود میکنند(4)
منابع
م ه: 4، 468 - 498 همچنین ت خ، 444
م ح: 1، 582
م ﮬ: 2، 359
ی ق، 150-132