باقر اردکانی پسر آقا رضا - حاجی ملّا

جناب حاج ملّا باقر اردکانی، (آقا میرزا باقر فرد دیگری از اهالی اردکان است که شرح حالش در این کتاب وارد شده و این دو فرد را نباید با یکدیگر اشتباه کرد) از مشاهیر علماء بیان و از نحاریر فضلاء زمان است. خلاصه زندگانی ایشان از اینقرار است که پدرش موسوم به آقا رضا به فلاحت و زراعت اشتغال داشته. او از ایّام صباوت به تحصیل مبادی علوم مرسوم زمان پرداخت. بعد به اصفهان رفت و در نجف تحصیل نمود و اجازه اجتهاد گرفت. هنگامیکه جناب وحید در یزد اعلام امر جدید نمود، در مقام تفحّص بر آمد و موفق به شرف ایمان گشت و چندان میلی به ریاست و مسند و جاه و مقام نداشت و به یزد رفت و بر مسند فتوی نشست و بواسطه مخالفت علماء به کرمان تبعید شد و بعد از مدّتی به یزد مراجعت نمود، حاجی ملّا باقر صاحب بیانی شیرین و جذاب بود. (1) حاجی ملّا باقر اردکانی کماکان به امامت جماعت و ریاست دینیّه در وطنش اشتغال نمود ولی بر فراز منبر ضمن سخنان به تنویر افکار می‌پرداخت و به بسط مواعظ و حل مسائل چشم و گوش غافلین را می‌گشود و طولی نکشید که به بابی مشهور شد و به تعرّضش برخاستند، تا نائره فتنه را مشتعل ساختند. در آن ایّام حکومت یزد و کرمان، با خان بابا خان سردار بود و میرزا مُطلّب نام تفرشی وزیر و نائب الحکومه حاجی را از اردکان به یزد کشید و سعایتنامه نزد حکمران به کرمان فرستادند و خان بابا خان حاجی را به کرمان طلبید، آن عالم ذی شان را مغلولاً به کُند و زنجیر تحت مراقبت بردند و حکمران با وی ملاقات کرد و حاجی با حکمت و مزاح و لطف سخن دل از حاکم ربود و حاکم او را در محل دارالحکومه مقرّ داد و از ماوقع ندامت حاصل کرد. پس از چندی عودت به وطن داد و مخارجش را پرداخت، حاجی مدّتی در اردکان ماند و عازم عراق عرب شد و دو سال در کربلا و نجف درس نزد علما و مجتهدین خواند و اجازه اجتهاد گرفت و به یزد برگشت و با حشمت و جلال وارد وطن شد و در اردکان و یزد به مسند قضاء فتوی بنشست و به امامت جماعت مشغول شد و همیشه حامی احباب بود و دلبستگی تام به جمال ابهی داشت و از مظلومین حمایت می‌نمود و با ایقان کامل به امرالله صعود فرمود. (2)
ایمان چنین فرد برجسته ای در عوالم علمی و مجتهدی را به حضرت باب نمی توان نادیده گرفت. از اینکه با وجود وصول بمدارج علمی و رتبه اجتهاد طلب ریاست نکرد و ایمانش را بمال دنیا نفروخت و پیرو حضرت باب گردید خود شاهد صادق دیگری برحقّانیت ادعای حضرت باب میباشد. باید توجه داشت که در شرح حال حاجی ملا باقر اردکانی در کتاب امر بهائی در اردکان و ظهور الحق مختصر تفاوتی دیده میشود.