باقر تبریزی حرف حی – ملا

جناب ملّا باقر تبريزی، از شاگردان جناب سيّد كاظم رشتی و مقيم كربلا بود و در آغاز ظهور مبارك مؤمن و از حروف حیّ محسوب گشت. (1) وی پس از ایمان بانتشار امر بديع در ايران و عراق پرداخت. چون جناب طاهره از كربلا قصد مراجعت به ايران نمود، ملّا باقر نيز با وی همراه شد. هنگام قتل ملّا محمّد تقی برغانی در قزوين بود و از آنجا به طهران رفت و در احتفال بدشت نيز حاضر گشت. مدّتی در مازندران به تبليغ اشتغال داشت. در آذربايجان مكرّر بحضور حضرت باب تشرّف يافت و واسطه ارسال مكاتيب اصحاب و توقيعات حضرت باب بود. سالها پس از شهادت حضرت باب حيات داشت. از این روی، نزد احباب به "حرف حیّ" اشتهار يافت (2) كه هم مبيّن عضويت در واحد اوّل بيان و هم طول عمر او بود. حضرت باب در آخرين روزهای اقامت در قلعه چهريق مدارك، مهرها و انگشتری‌های مبارك را وسيله او جهت ملّاعبدالكريم قزوينی (ميرزا احمد كاتب) فرستادند تا بحضور جمال ابهی تقديم نمايد. همين ملّاباقر بود كه درحادثه آمل چوبكاری شد و جمال ابهی وساطت فرمودند و او را خلاص نمودند. از توقیعات مشهور در جواب عریضه او در مورد من یظهره الله است که در ظهور الحق جلد سوّم صفحه 20 و همچنین در انتهای کشف الغطا، درج شده است. حضرت باب در توقيع مبارك خطاب به نامبرده وعده فرموده‌اند كه بحضور من يظهره‌الله موعود شرفياب خواهد گشت (3). در توقيع مذكور تصريح می‌فرمايند كه در ايمان به من يظهره‌الله حتّی در صورت اعراض واحد اوّل بیان نیز تردید ننماید. در اين توقيع سال ظهور جمال ابهی را هشت سنه پس از ظهور خويش فرموده‌اند.(4) ملّا باقرحرف حیّ که پس از شهادت حضرت اعلی مدّتها زندگی کرد و مؤمن به جمالِقدم گردید در سال 1298 هجری قمری در اسلامبول به ملکوت ابهی صعود کرد. حضرت اعلی باو وعده و بشارت دادند که لقای من یظهره الله را درک خواهد کرد و همچنین شد و در بغداد بحضور جمالقدم مشرّف شد و دو بار در عکّا بشرف زیارت جمالِقدم نائل گردید. ملّا باقر در چهریق هم موفق به زیارت حضرت نقطه اولی شد. (5)
ملّا باقر حرف حیّ، رساله‌ای نوشت و در آن رساله میرزا یحیی را مخاطب ساخته چنین نوشت، که حضرت ربّ اعلی کلّ مرایا و شهدا و مؤمنین بیان را در ظلّ حرف حیّ قرار داد و تو که اظهار مقام مرآتیت می‌کنی و امثال تو باید تابع من باشند، اینک من شهادت داده اعتراف می‌نمایم که من یظهره الله موعود بیان و منصوص در توقیع خطاب بمن ظاهر شد و چنانچه وعده فرمودند بلقایش فائز و مفتخر گشتم و تو باید در ظلّ من بوده، باقبال و ایمان فائز گردی و از آنسو، میرزا یحیی ازل نیز در ادرنه با عائله خود بخانه معروف به امرالله مذکور، انتقال کرده بمخالفت با امر ابهی برخاست و برخی با او موافقت نمودند و سیّد محمّد اصفهانی یار و مدد کارش شده، رایت اختلاف و طغیان بلند ساختتد و اوراق اعراض و افترا به بابیان عراق و ایران می نگاشتند. (6)