بصّار
ن.ک. میرزا محمد باقر بصار: باقر و اصغر دو برادر اهل گیلان بودند. میرزا باقر رشتی از شعرای امر و از خادمین و مخلصین بود. در لوح عندلیب که ضمیمه کتاب اقدس است ص 52 به سال 1314 مورد عنایت قرار گرفته. او برادر دیگری هم بنام حاجی میرزا علی داشت که توسط عندلیت بامر مبارک مؤمن شد و خواهری هم داشت که طبع شعر داشت و بنام لیلی شعر در مدح جمالقدم گفته انا ذکرنا أمتنا ..... که اشاره به لیلی است. جناب بصّار در سال 1883 میلادی 1300 هجری قمری با جمعی از احیاء از جمله جناب عندلیب لاهیجی به زندان افتاد و در زندان از بینائی محروم شد و در الواح جمالقدم به بصّار ملقب گشت. خواهرش لیلی به نکاح ملا یوسف رشتی که از ناشرین نفحات الله بود در آمد. شرح حال جناب بصّار در جلد اول تذکره شعراء تالیف جناب ذکائی بیضائی و در جلد هشتم مصابیح هدایت تألیف جناب عزیزالله سلیمانی مندرج است. در طراز الهی جلد ١: صفحه ۱۱۹ وارد شده: ".... اين عبد ذليل يك هفته به غروب شمس حقيقت مانده يعنی پس ازروزيكه در بستر به لقا مالك قدر ومحيی بشر مشرف شدم از شدت احزان والام مريض شدم ولی اعتنائی نمی كردم غالب روزهابرای كسب اطلاعات از حال مبارك به بهجی می رفتم و باز به عكا مراجعت می نمودم. تا در وقت اذان صبح خبر صعود جمالقدم به عكا و مسافر خانه رسيد. مجاورين و مسافرين همگی محترقانه رو به بهجی حركت نمودند. مخصوصا عدهای كه تازه وارد شده بودند وبلقاالله مشرف نشده بودند من جمله جناب ميرزا باقر بصار رشتی و ميرزا علی اصغر برادرشان و جناب دكتر حاجی ميرزا محمد عليخان آقا شيرازی، وافراد ديگری هم جزواين دسته بودند. "
الواح صادر خطاب باو: جناب باقر علیه بهاءالله به نام مقصود عالمیان یا باقر نامه ات رسید و از حق بصر خواستی .... و همچنین جناب باقر علیه بهاءالله بسمی المشرق من افق سماء العرفان الحمد لله الذی أظهر من بحرالبیان .... و همچنین رش جناب میرزا باقر علیه بهاءالله بسمی العلیم سبحان الذی أنزل الآیات و أظهر البینات .... و همچنین رشت جناب بصّار علیه بهاءالله الابهی ملاحظه نمایند هو الابهی ای بصّار در یوم اشراق چشم بصیرت گشودی .....ع ع و همچنین 12 رجب 1337 بارفروش حضرت بصّار علیه بهاءالله الابهی هوالله ای حمامه خوش الحان در ستایش ...... عبدالبهاء عبّاس همچنین عشق آباد جناب بصّار علیه بهاءالله الابهی ملاحظه نمایند هو الابهی ای بصّار ای هزار هزار آواز گلزار محبت الله همچون ...... ع ع همچنین عشق آباد جناب بصّار علیه بهاءالله الابهی ملاحظه نمایند هو الابهی ای طیر خوش الحان حدیقه ثنا چندی است که نغمات آن حمامه ریاض ...... عبدالبهاء عبّاس و همچنین رشت جناب ناظم ماهر حضرت بصّار علیه بهاءالله الابهی هوالله ای یگانه شاعر ماهر فرزانه در ستایش جمالقدم ....... ع ع همچنین مازندران جناب بصّار علیه بهاءالله الابهی هوالابهی ای بصیر بصّار ای ذو بصر حدید حمد خدا را که کشف غطا نمودی و بصر حدید گشودی .....ع ع همچنین به واسطه جناب بصّار امة الله والده فروغ علیها بهاءالله هوالله ای امة الله هر صبح و مساء به مناجات رب الارباب بپرداز ....ع ع همچنین ساری مازندران جناب فروغ الله ابن جناب بصّار علیه بهاءالله هوالله ای فروغ پر فروغ نامه شما رسید عبدالبهاء در خطه مصر بود و ابدا فرصت تحریر و تقریر نبود .... ع ع همچنین به واسطه جناب بصّار جناب فروغ علیه بهاءالله هوالله ای فروغ فرصت ابدا ندارم و جناب بصّار خواهش تحریر نموده اند ....ع ع و همچنین در ماخذ اشعار در آثار بهائی جلد ٢: صفحه ۱۴۷ لوحی درج شده: اي طير چمنستان حقيقت نغمات دلنشين و الحان بديع شكرينت مفرح قلوب ياران و سبب روح و ريحان است . قصائدی كه درمحامد جمال قدم روحی لاحبائه الفداانشا و انشاد میشود روحرا حيات جاودانی بخشد و قلب را فرح و شادمانی . اين مطرب ازكجاست كه برگفت نام دوست - تا جان و جامه بذل كنم بر پيام دوست . باری هميشه در خاطر بوده و هستی مطمئن باش. (1) منظور میرزا باقر عطار رشتی ، شاعر نا بینا است تخلص میرزا باقر بصار رشتی بود که کور شد (2) و برادرش اصغر رشتی هردو از مؤمنین امر . (3)
منابع
م ح: 3، 19
ا ث:2، 49
م ح: 3، 19