شاه خلیل الله فارانی پسر میرمحمد بیک فارانی - حاجی
حاجی شاه خلیل الله فارانی پسر میرمحمد بیک فارانی از چهره های شناخته شده امر میباشد. میرزا حیدر علی اصفهانی در فاران به حضور میرمحمد حسین بیک که از ملاکین و شخص اوّل آن جهاتند رسیدند و انجال ایشان شاه خلیل الله و میرنصرالله بیک و میر مرتضی قلی بیک هر یک مصباح روشن هدایتند (1) میر محمد بیک فارانی (پدر شاه خلیل الله ) در سال 1317 هجری قمری فوت کرده که از عارفان زمان خود بوده و با پسر خود به زیارت جمال قدم فائز میشود و صاحب الواح بسیار است. محلشان فاران که قبلا نامش تون بوده و امروز به فردوس مشهور است و جمالقدم اسم این محل را فاران خطاب کرده اند (2) جناب میر محمد فارانی با پسر خود حاجی شاه خلیل فارانی در سال 1306 هجری قمری به زیارت جمالقدم موفق شدند. در همین سال شمائل حضرت رب اعلی توسط حاجی محمّد علی دهجی بحضور مبارک رسید. میر محمد در سال 1317 در تون (فاران) صعود کردند (3) جناب میر محمد فارانی با پسر خود حاجی شاه خلیل فارانی در سال 1306 هجری قمری به زیارت جمالقدم موفق شدند. شاه خلیل فارانی خیلی مورد عنابت حضرت ولی امرالله بوده و او را در لوحی ایهاالرجل الرشید خطاب فرموده اند (4) حاجی شاه خلیل الله پسر میر محمد بیک فارانی در ظل توجّهات والد ماجدشان به عرفان بهائی پرورش يافت وچون نسبش از طرف مادر آقا مير محمّد بیک به شاه نعمة الله ولی مشهور ميرسد به عنوان شاه معروف گشت و در ايّام حيات پدر در کليه خدمات به اين امر سهم داشته ونصيب گرفت وبعد از وفات والد به اثر اَقدامش مشی نمود وبا روح حكمت و متانت پيوسته جلوگیری از تعرّضات معرضين مفسدين كرد و خانه اش مانند ايام والد مجمع بهائيان ومحلّ نزول مبلّغان و مسافران شد و به واسطه حاجی ميرزا محمود شريعتمدار با ميرزا محمود زرقانی ملاقات و مذاکرات در باره امر ابهی كرده دوست شد و از زرقانی تجليل و ازين امر ابهی حمايت نمود ودر سال ۱۳۲۴ با پسرش آقا جلال الله متخلص به مفتون و با حاجی نصرالله بیک وحاجی مرتضی قلی بیک وملاحسين با جلال وعزّت از طريق عشق آباد رهسپار ارض عكا شده به محضر حضرت عبدالبها منزل يافتند آنگاه عودت به وطن كردند و با نجل مذكور در خدمات اين امر جانفشانند. (5)
منابع
1. ب ص، 254
2. م ح: 1، 206
3. م ح:3- 428
4. م ح: 1، 208
5. ظ ح: 6، 75 – 77