عبدالعلی خان مراغه ای - سرتیپ
عبدالعلی خان مراغه ای سرهنگ توپخانه از شناخته شدگان و دلیران نامی و بهادران نظامی دولت محمّد شاه بود و به وفور عقل و کیاست و تدبیر شهرت داشت. و در ایامی که با اردوی دولتی برای سرکوبی ترکمانان و گردنکشان خراسان عازم آن صفحات شد به ملاقات ملاحسین بشرویه ای رسید و مهتدی گشت و چون حمزه میرزا حشمت الدوله ملاحسین را به اردوگاه خود خواست عبدالعلی خان حمایت کرد و درخیمه خود ازایشان تجلیل و تکریم نمود و شاهزاده احترام گذاشت. سال ها بعد از شهادت عظمی حیات داشت شرح حال ایشان حاجی معین السلطنه تبریزی نگاشته او را در سا 1277 حسب اراده ناصرالدین شاه مسموم نمودند (1) عبدالعلی خان سرتیپ توپخانه بود که مؤمن بامر حضرت باب شد و توسط ترکمانان باسارت گرفته شد و جناب مستوفی پرداخت غرامت کرده و او را آزاد کرد (2) شاهزاده عدّهای را مأمور ساخت که بشهر بروند و بدستياری حاکم مشهد جناب باب الباب را دستگير کنند و باردوگاه نزد شاهزاده بياورند عبد العلی خان مراغهای که سرهنگ توپخانهء شاهزاده بود پس از استماع اين خبر نزد شاهزاده رفت و گفت حضرت والا من خودم يکی از چاکران جناب ملّا حسين و از پيروان آن بزرگوار هستم بشما ميگويم تا من زنده هستم نخواهم گذاشت هيچ کس نسبت بملّا حسين جسارتی کند (3) پس از واقعه جسارت دشمنان به اصحاب مشهد و آزار و تعذيب حسن خادم جناب ملاحسين و قيام و دفاع ياران شاهزاده حمزه ميرزا حشمةالدوله حاكم خراسان كه در چهارفرسنگی شهر برای سركوبی سركشان اردو زده بود دستور داد كه جناب بابالباب را دستگير نموده نزدش برند. عبدالعلی خان مراغهای چون از جريان اطلاع يافت بيدرنگ نزد شاهزاده رفت و اظهار نمود كه من از چاكران و پيروان جناب ملاحسين هستم و تا زندهام نخواهم گذاشت احدی به وی توهين و جسارت نمايد. نخست بايد مرا بكشيد تابر او دست يابيد. حمزه ميرزا از سخن عبدالعلي خان سخت متعجب گشت ولكن چون در آن احيان بینهايت به وی نياز داشت اظهار نمودكه من نيز به جناب ملاحسين ارادت دارم و برای آنكه اضطراب شهركاهش يابد اقدام به اين امر میكنم. در هر حال شاهزاده نامهای به جناب ملاحسين نوشت و با كمال احترام خواهش نمود كه نامبرده به اردوگاه رود و چند روزی در آنجا باشد تا شهر آرام گيرد.
منابع
1. ظ ح : 3، 51
2. ت خ، 95
3. ت ن 233